Selman Riza, a researcher immersed in several linguistic disciplines, is a special name in Albanian linguistics. Those who are familiar with his life and work have described him as a devoted patriot. The Riza phenomenon, as academician Rexhep Ismajli describes it, was one of the most prominent lingu…

Numri i parë i revistës mujore ‘Përpjekja shqiptare’ doli në tetor 1936 dhe vazhdoi deri në dhjetor 1938. Në këtë revistë janë shtruar tema të ndryshme nga gjuhësia, letërsia, sociologjia, psikologjia, pedagogjia, historia, ekonomia, sporti e tema të tjera. Siç dihet, gjuha e revistës nuk është stan…

Përmbajtje e shkurtër: Pastrimi i gjuhës nga fjalët e huaja dhe pasurimi i saj me fjalë vendi, është një çështje e rëndësishme për gjuhësinë. Shumë letrarë e gjuhëtarë shqiptarë janë përpjekur ta pastrojnë gjuhën shqipe nga përdorimet e panevojshme të fjalëve të huaja e njëherazi edhe ta pasurojnë m…

Çështjet e ndryshme të gjuhës shqipe, që rilindësit i trajtuan me përkushtim të madh, u vazhduan edhe pas tyre nga studiues e shkrimtarë të brezit që erdhi. Një nga format më të zakonshme, në të cilat trajtoheshin çështje të ndryshme, përfshirë edhe ato gjuhësore, përveç në botime të veçanta që ishi…

Punimi synon të sjellë një pamje të plotë të botimit të veprave në fushë të leksikografisë, në një periudhë kur po bëheshin përpjekje të veçanta për standardizimin e gjuhës shqipe. Karakteristikë e këtyre botimeve është edhe përfshirja në këtë kohë edhe e leksikografisë bashkëkohore, asaj në fushë t…

Më 25 korrik 2022 u nda nga jeta gjuhëtari dhe përkthyesi i mirënjohur prof. Ferdinand Leka. Kishte lindur në Shkodër më 18 prill 1930 në një familje arsimdashëse dhe të emancipuar. Në qytetin e lindjes kreu gjimnazin e shtetit. Pasi shërbeu disa vjet si nëpunës, ndoqi studimet në degën e gjuhës e t…

Duke hulumtuar veprën shkencore të Kostaq Cipos, vëmë re se ai kishte njohuri të thella për gjuhën shqipe, jo vetëm në rrafshin sinkronik bashkëkohor, por edhe për fazat më të vjetra të saj. Një aspekt me rëndësi i punës së tij studimore është edhe studimi i teksteve të vjetra shqipe. Si një gjuhëta…

Selman Riza ishte gjuhëtar me kulturë të gjerë, me përgatitje teorike të shumanshme, njohës i mirë i gjuhësisë së përgjithshme bashkëkohore, njohës i disa gjuhëve të huaja, njohës i thelluar i gjuhës shqipe, njohës i mirë i kontributeve të albanologëve të huaj e gjuhëtarëve shqiptarë paraardhës, nj…

Veprat e autorëve më të vjetër, me të cilët zë fill letërsia shqipe, d.m.th. Buzuku, Budi, Bardhi e Bogdani në Shqipëri dhe Lekë Matranga tek Arbëreshët e Sicilisë, përveç vlerave si krijime ku gjen shprehje epoka dhe personaliteti i krijuesit të tyre, janë një thesar i vërtetë edhe për studiuesin…

Në gjysmën e dytë të shekullit XX dhe në katër dekadat e fundit të jetës dhe të krijimtarisë së tij, Selman Riza u mor me studimin e procesit të të menduarit dhe të të folurit, ku konceptet dhe termat e tyre duke përfshirë edhe konceptet e termat mentalistë, përbëjnë njësitë themelore të këtyre pro…

Vepra gjuhësore e Selman Rizës nuk shënon hap evolutiv të gjuhësisë shqiptare në fushë të morfosintaksës, vijim të punës së pararendësve a të bashkëkohësve të tij. Ajo shënon, përkundrazi, një kapërcim të hovshëm kualitativ të këtyre studimeve, me synim këmbëngulës të këtij shkencëtari për të ndry…

Në hapësirën e zhvillimeve dhe të arritjeve të gjuhësisë shqiptare në shekullin e kaluar Selman Riza zë vend pa dyshim në radhët e para të atyre intelektualëve e studiuesve të shquar, të cilët me përkushtim dhe dije për historinë, kulturën dhe gjuhën e vendit të tyre u bënë nismëtarë të themelimit …