Në lokalitetin arkeologjik në Vërban të Kllokotit, afër Vitisë së Kosovës vazhdimisht gjenden artefakte të periudhës romake dhe bizantine. Më herët në këtë lokalitet janë gjetur një varg reliktesh nga periudha romake, në mesin e të cilëve pa dyshim vend të veçantë zë busti prej mermeri i “Zonjes Dar…

Ky studim shqyrton përbërjen etnike të Ulpianës gjatë shekujve I-IV pas Kr., duke u mbështetur në analizën e mbishkrimeve të dokumentuara në qytet dhe në zonën përreth. Qëllimi është të përcaktohet më qartë fizionomia shumetnike e kësaj qendre provinciale dhe të vlerësohen mënyrat se si proceset e r…

Perëndesha Dardane, e paraqitur si Dea Dardanicae në tri monumente të periudhës romake, është një hyjneshë që del me funksione të llojshme dhe ofron mundësi për përcjelljen e zhvillimit të kulteve dhe të besimit dardan në faza të ndryshme kohore. Monumentet e përkushtuara Perëndeshës Dardane duken m…

Në mesin e monumenteve epigrafike nga koha romake të zbuluara në trevën e Kosovës një veçanti për nga forma dhe përmbajtaja e mbishkrimit paraqesin tri monumente sepulkrale. Në dy nga ato kemi të bëjmë me vargje: vetëm dhe në kombinim me epitaf, ndërsa te tjetra fjala është për epitaf të kombinuar m…

Këto ditë doli nga shtypi dhe u vu në qarkullim një monografi e re nga fusha e studimeve të historisë së arkitekturës shqiptare, që i kushtohet një gjinie të caktuar të kësaj arkitekture, xhamive, të ndërtuara nga shek. XV e deri në shek. XIX. Ndërtimi i këtyre faltoreve të besimit musliman, në një …

Herë pas here në literaturën shkencore, e jo vetëm në të, shfaqet hipoteza se shqiptarët aty ku ndodhen sot, kanë ardhur nga Kaukazi. Një hipotezë e tillë shtrohet përpara studiuesve dhe publikut, duke u nisur nga përmendja nëpër burime të ndryshme historike e një territori me emrin Albani. Dukuria …

Pothuajse 450 mbishkrime me alfabet arab vijnë deri në ditët e sotme, si trashëgimi e kulturës islame të periudhës së Perandorisë Osmane në Shqipëri. Ato janë mbledhur, transliteruar dhe përkthyer me kujdes nga orientalisti i njohur shqiptar, Buharaja Vexhi. Këto mbishkrime gjenden në rrethet e Bera…

Është koha për të shmangur të gjitha kundërshtitë, të cilat ndonjëherë shfaqen alarmuese, mes civilizimit perëndimor dhe atij islam, që duket sikur kanë për mision të përjashtojnë njëra-tjetrën. Edhe pse të rralla, ka pasur shfaqje e dukuri që krijojnë ngacmime shpirtërore, reagime të pavend dhe tër…

Më shumë se një shekull më parë, Sami Frashëri, eruditi i shquar, ideologu i Rilindjes Kombëtare dhe kolosi i kulturës shqiptare dhe osmane, theksonte se kulturat e krijuara në Ballkan nuk duhet të jenë mure ndarëse, por ura bashkëpunimi dhe miqësie midis popujve të këtij rajoni. Si trashëgimi e kul…

Gurët e varreve janë një dëshmi e një pasurie shumë të rëndësishme kulturore. Forma e gurëve, pasqyra e tyre, veçantitë e zbukurimit të tyre në skulpturën e artit osman, paraqesin dhe zbulojnë edhe njëherë personalitetet, familjet dhe paraardhësit e tyre, profesionin e tyre, titujt, emrat e vërtetë …

Në territorin e Dardanisë, përmes burimeve epigrafike është dëshmuar prania e imigrantëve nga provincat lindore, të cilët përveçse si përfaqësues të ushtrisë, si ndërmjetës të traditave orientale në zonën e artit dhe kulturës në përgjithësi, duhet parë edhe si tregtarë, skllevër, dhe mjeshtër të pë…

Që nga kohët më të lashta femra kishte vend të posaçëm në shoqërinë ilire. Ky fakt pasqyrohet mbi të gjitha në fushën e organizimit shoqëror meqë në disa vise ilire në veri, posaçërisht tek fisi i liburnëve, ishte prezent matriarkati (gjë të cilën, pos burimeve të shkruara, e dëshmon edhe numri më…