Në Gramatikën e gjuhës shqipe, I (GGjSh), si në botimin e parë të saj të vitit 1995 ashtu edhe në ribotimin e vitit 2002, folja dua, ndryshe nga trajta e saj pësore duhet, nuk përfshihet në grupin e foljeve me vlerë modale të gjuhës shqipe. Ky qëndrim të ngatërron pak kur sheh që autori i kreut për…

Sot, 37 vjet pas Kongresit të Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe, të flasësh mbi parimet e drejtshkrimit të saj, nuk mund veçse të nisesh nga kritere teorike gjuhësore dhe nga një perspektivë kohore, që bën të mundur kritikën e qëndrimeve, vlerësimeve dhe praktikave të zbatuara. Ky diskutim, megjithës…

Megjithëse i cilësuar si romani i “kultit shqiptar të nderit”, një prej atyre albanizmave që shumë dijetarëve të huaj u ka mjaftuar për të përveçuar botën tradicionale shqiptare, pothuajse në të gjitha gjuhët e huaja titulli i romanit “Prilli i thyer” nuk e ruan kuptimin e idiomës së ligjërimit etn…

Shenjat e para, ndonëse ende të ndrojtura e të matura, të rivlerësimit të veprës letrare të Gj. Fishtës si dhe të disa përfaqësuesve të tjerë nga më të mëdhenjtë e letrave shqipe, si të Z. Skiroit, F. Konicës, E. Koliqit, M. Kutelit etj., që pas ndalimit të veprës së tyre (në vitet 1945-1946) nga d…

Kritika letrare, si shoqëruese e përhershme e letërsisë artistike, ka nxjerrë në dritë vlerat dhe antivlerat, ka analizuar e interpretuar veprat nga këndvështrime estetike të ndryshme, në kohë e vende të ndryshme, duke qenë herë lavdëruese dhe herë goditëse, herë gjykatëse e drejtë dhe e thellë, he…

“Erveheja”, novela e njohur në vargje e njerit prej poetëve më të spikatur të “shkollës” së bejtexhinjve, Muhamet Kyçykut (Çamit), është edhe novela e parë e letërsisë shqiptare. U shkrua më 1826 dhe pa dritën më 1888, në saje të një përfaqësuesi të Rilindjes shqiptare, Jani Vretos që mori nismën p…

Në udhëtimin e ankthshëm që çifti i sapomartuar Vorpsi ndërmerr në Rrafshin e Veriut, Besian Vorpsi, personazh kryesor i romanit të Ismail Kadaresë “Prilli i thyer”, i deklamon së shoqes bindjen se “Kanuni s’është vetëm kushtetutë [...]. Ai është një mit kolosal në formë kushtetute”. Në atmosferën…

Në ndërkohën 1930-1940 Lasgushi ishte nga autorët më të njohur në letërsinë shqiptare. Poezitë e para kishin gjetur vend në organe që botoheshin nga kolonitë shqiptare në mërgim, ndërsa më pas në një pjesë të mirë të revistave që botoheshin brenda Shqipërisë. Ato tërhoqën vëmendjen si ligjërim poet…

Fillimi i shekullit XX shqiptarët i gjeti pa shtet, pa gjuhë të përbashkët e pa alfabet të përbashkët. Është koha e përthyerjeve të mëdha në tokat shqiptare. Krijimi i shtetit shqiptar më 1912 shtroi një varg çështjesh që lidhen me funksionimin e shtetit të ri. Njëra ndër to qe nevoja për një gjuh…

Në korrik të vitit 1945 në artikullin e S. Malëshovës “Roli i kulturës në Shqipërinë e sotme” vlerësohej dhe mbrohej ende me guxim vepra e Fishtës dhe e Konicës me argumentin se “ishte e lidhur ngushtë me Rilindjen e Shqipërisë” dhe kësisoj paraqitej si “pjesë e pandarë e trashëgimit tonë nacional”…