Lajmi për atentatin e Sarajevës u prit në Mal të Zi me frikë mes faktorëve përgjegjës dhe me gëzim mes masave popullore. Qeveria e Malit të Zi, megjithëse në një situatë shumë të vështirë, u solidarizua me Serbinë. Kushtet e papranueshme që Austro-Hungaria i kishte drejtuar Serbisë, edh…

Nga fundi i shek. XIX dhe në fillim të shek. XX lëvizja punëtore nisi te zhvillohej edhe në trevat nën sundimin e Perandorisë Osmane. Nga viti 1910, kur u formua Osmanli Sosyalist Firkasi (Partia Socialiste Osmane), në disa qendra të Perandorisë dolën organet e para të lëvizjes socialiste në gjuhën …

Organet shtetërore dhe administrative në Mbretërinë Sërbo- -Kroate-Sllovene, përkatësisht Jugosllave, në mënyrë të drejtpërdrejtë ose në ndonjë formë tjetër ishin të angazhuara për zbatimin e Reformës agrare dhe të kolonizimit në Kosovë dhe në viset e tjera të vendit, duke filluar prej atvre më të l…

Në vargun e kryengritjeve të përgjithshme shqiptare antiosmane, që organizohen në shumë vise të banuara me popullsi shqiptare gjatë gjysmës së parë të shekullit të kaluar, bëjnë pjesë edhe disa kryengritje shqiptare të viseve të Sanxhakut të Nishit. Këto kryengritje të trevës së Sanxhakut të Nishit,…

"Socialisticka Zora" (1920) (Agimi Socialist) është organi i parë i lëvizjes komuniste punëtore për Kosovën, Maqedoninë, Sanxhakun dhe Luginën e Preshevës. Ajo botohej vetëm në serbo-kroatisht dhe turqisht sepse shqipja dhe maqedonishtja ishin të ndaluara. Megjithatë, kontribuesit e saj nga Kosova i…

Partia Komuniste Jugosllave që nga formimi i saj kishte qëndrimin e vet ndaj shoqërive fetare. Gjatë periudhës së aktivitetit legal të PKJ-së, disa klerikë të shoqërive fetare në Kosovë përhapnin dhe propagandonin ide komuniste. Orientimi i tyre prokomunist ndihmoi në përhapjen dhe thellimin e ideve…

Në periudhën pas Revolucionit të Turqve të Rinj, ka të dhëna kontradiktore dhe shpesh të njëanshme për marrëdhëniet agrare në Ferizaj dhe rrethinat e tij. Kjo vlen veçanërisht për literaturën, por shpesh edhe për dokumentet e asaj kohe, që vijnë si nga Serbia borgjeze ashtu edhe nga historiografia e…

Për ndriçimin objektiv dhe të gjithanshëm të rrethanave shoqërore dhe politike në Prishtinë dhe rrethinë ndërmjet dy luftërave botërore, veç materialeve arkivale, shfrytëzohen edhe të dhëna të tjera. I tillë është edhe shtypi i kohës. Pasi në këtë kohë ai nuk mungoi, të dhënat e tij plotësojnë mjaft…

Me qëllim të kontrollit më të rreptë të institucioneve islame, autoritetet shtetërore të Mbretërisë Serbe, Kroate dhe Sllovene kërkuan të dhëna për çdo imam, shkollë dhe xhami veç e veç, për kushtet e medreseve, xhamive dhe mektebeve.Myftiu i asaj kohe në Prizren, Idriz ef. Hizriu ka rezervuar të dh…

Vëzhgimet mbi të kaluarën e pavarësisë së Kosovës midis viteve 1937-1945 paraqiten në dy drejtime kryesore: ngritja dhe rënia e saj brenda Luftës Nacionalçlirimtare (LANÇ) dhe lufta e udhëhequr për të nga armiqtë e LANÇ-it. Në të dy këto nivele, lufta për ngritjen dhe rënien e pavarësisë…

Vepren e autorit të mirënjohur Hammerit "Historia e perandorisë turke" në gjuhën serbokroate e përgatiti dhe e botoi dr. Nerkez Smailagiq, edhe më vonë ka botuar një varg veprash me qëllim që lexuesit jugosllav t’ia bëjë sa më të afërt të kaluarën historike-kulturore të orientit. Me këtë rast ai lex…

Qeveria e Malit të Zi përcillte me vëmendje dhe shqetësim veprimet dhe përpjekjet për organizimin dhe mbajtjen e Kuvendit të Lidhjes së Pejës. Gjatë kësaj koheMali i Zi kishte ambasadën e vet në Stamboll dhe konzullatën në Shkodër, kështu që asaj imungonin informatat lidhur me këto ngjarje në Kosovë…