Romani shqiptar pati veçanësinë e vet në krahasim me romanin evropian. Ai u zhvillua midis vonesave dhe “djegies së etapave”. Ky zhanër do ta shihte për herë të parë dritën në Shqipëri në një kohë që romani në Europë përjetonte “kohën e vet të artë”. Në letërsinë shqiptare ky lloj aq dinamik dhe i …

Me këto fjalë Petro Marko1 përpos paktit që ka nënshkruar me historinë ka nënshkruar njëherazi edhe një pakt me lexuesin e tij. Ai ka zgjedhur qëllimshëm të jetë rrëfimtar dhe dëshmitar i një jete “që nuk u jetua vetëm, por paralel me historinë dhe me njerzit”. Interesimi im si studiuese e lexuese p…

Nga veprat më të rëndësishme të P. Markos është dhe “Hasta la vista”. Ky roman është po ashtu i rëndësishëm në historinë e letërsisë shqipe, në fondin e zgjedhur të romanit shqip si sprovë dhe arritje e madhe njëherësh. Për shkaqe jashtë letrare (skualifikimi politiko-policor i autorit në periudhën …

Kur lexon “Intervistë me vetveten” dhe njeh, të rrëfyer nga vetë shkrimtari, rrugëtimin e jetës së tij, dhe pastaj, më tej, disa nga romanet e tij, të lind një perceptim i çuditshëm; a thua shkrimtari e jeton jetën sikur të ishte heroi i një romani dhe, nga ana tjetër, i shkruan romanet sikur të ish…

I. Romani “Dasma”1 është një pjesë shumë e rëndësishme e sistemit letrar të veprës së Ismail Kadaresë. Lidhet përsa i përket përmbajtjes dhe përsa u përket temave të trajtuara me shkrime të tjera të Kadaresë si “Prilli i thyer”, ku trajtohet kanuni dhe hakmarrja, dhe “Ura me tri harqe”, ku trajtohet…

I. Kadare dallohet nga të gjithë shkrimtarët shqiptarë të shekullit të kaluar për prirjen e tij drejt mitologjisë, aq sa vepra e tij mund të lexohet edhe si një vepër mitologjike, ose neomitike. Ky shkrim synon të evidentojë mënyrat sesi shkrimtari operon me korpusin e miteve greke, që mbetet më i p…

Në mungesë të një tradite të hershme të lëvrimit të romanit në Shqipëri sidomos në vitet ‘60-‘80, pati ndikim të madh romani i realizmit socialist i cili i kufizonte romanit shqiptar burimin estetik, filozofik, letrar dhe shfrytëzimin e shkollave letrare – estetike të letërsisë së shek. XX-të. Por, …

Kënga njeh vlerën e përjetësisë së saj si krijim, e aftë të kalojë nëpër epoka, të frymëzojë njerëz të kohëve dhe vendeve të ndryshme. Kënga merr vlerën e të mbinatyrshmes, pikërisht nga universalizmi i saj. Estetika e së bukurës na frymëzon të shohim gjithçka që na ndjell të bukurën, si një marrëdh…