Në këtë artikull shqyrtohen tri ekspozita që janё hapur vitet e fundit nё Tiranё, të cilat kanё nё fokus arkivat e periudhës komuniste të Ministrisë së Mbrojtjes (Bunk’Art I), Ministrisë së Brendshme (Bunk’Art II) dhe ish-Sigurimit të Shtetit (Shtëpia e Gjetheve). Ajo çka të bie në sy kur i sheh kët…

Gjatë diktaturës komuniste, regjimi shqiptar ngriti një numër të konsiderueshëm lapidarësh në pothuajse çdo fshat, qytezë dhe qytet të vendit. Këto monolite prej betoni funksiononin si monumente që përkujtonin një sërë “dëshmorësh të kombit” rënë gjatë Luftës Nacional-Çlirimtare (1944-5), dhe në të …

Arkitektura dhe planifikimi urban i një qyteti janë projeksion i shoqërisë, i ndryshimeve politike dhe lëvizjes së pushtetit që ndodhin në të, një premisë që i përshtatet veçanërisht Tiranës. Struktura e saj urbane është formuar nga një proces i vazhdueshëm “tabula rasa”, duke vazhduar edhe më inten…

Ne kemi një gjuhë standarde dhe është përgjegjësi e Fjalorit tonë kombëtar të paraqesë këtë gjuhë standarde, që vjen nga parimi kryesor leksikografik: kodifikohet gjuha që përdoret realisht. Autori argumenton se Fjalorët kombëtarë të shqipes kanë ligjshmuar objektivisht atë që realisht ka gjuha e më…

Në SHBA përmbi 100 e ca vjet jeton një komunitet shqiptar nga i cili kanë dalë figura të shquara, si F. Noli, F. Konica, K. Çekrezi, Q. Panariti, P. Prifti etj., që i kanë dhënë shumë kulturës sonë kombëtare. Midis tyre veçohet dhe Nelo Drizari (Zenel Hysen Sulaj) (1902-1976), i njohur si gazetar, s…

Në kuadrin e Ditëve të Albanologjisë, veprimtarive të përvitshme të Akademisë së Studimeve Albanologjike, Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë organizoi më 17 dhjetor 2021 Konferencën shkencore ndërkombëtare “Fjalëformimi në dritën e qasjeve dhe të prirjeve bashkëkohore”, në të cilën, nëpërmjet pru…

Vija zhdrivilluese e rilindjes kombtare zên fili në gjymsën e parë të XIX shekull me botimin e Milosaut (1836) të Jeronym De Radës e me qarkoren (1840) të Naum Veqilharxhit. Instinkti kombtar as ndër shekuj t’errët të robnls nuk u shue kurr në thellësit e nênvetedijes së gjindes shqiptare, veçse mbe…

Me njizet e shtatë korrik të këtij vjeti vdiq në München mbas nji sëmundje të randë e të rrufeshme Alois Schmaus, profesor i universitetit të München-it ku drejtonte studimet e slavistikës e të filologjisë të Evropës Juglindore. Lexuesit tanë e njohin të ndiemin nga shkrimet e botueme herë mbas here…

Kemi thanë perpara se popujt ballkanikë e paten fitue lirinë para shqiptarve. E kemi pa edhe se disa nder ta kjenë anmiqt ma të rrebtët të lirisë shqiptare. Nuk asht mirë me u a lanë perherë fajin tjerve per gjithshka ka ndodhë e keqe në historinë tonë. Do të kqyrim me diktue, pale a kemi pasë edhe …

« Për fat të mirë të kombit t’onë, kemi pasur, në kohë të Skënderbeut, plot burra me kulturë që dinin të shkruanin Shqipen me gjithqë s’kishin një abetare a gramatikë të gjuhës. Po, sidomos, kemi pasur Shqiptarë të çquar që dinin të shkruanin në gjuhë të huaja e në mënyrë të veçantë zotëronin bukur …

Gjatë shek. XIX te popujt e Ballkanit lindën dhe u zhvilluan lëvizjet nacionaliste. Këto lëvizje u shoqëruan me përpjekjet për pushtimin e territoreve të banuara nga popullsia e huaj, e që në atë kohë ishin ende pjesë e Perandorisë Osmane. Synimet për pushtimin e territoreve shqiptare nga ana e shte…