Punimi që po paraqes përbën një trajtesë shkencore dhe historike të punës me dokumentet në Prefekturën Elbasan. Shërbimi arkivor në vendin tonë si edhe ai në Prefekturën e Elbasanit ka rrugëtuar nëpër tërë etapat e lindjes, formimit dhe konsolidimit të shtetit shqiptar. Veprimtaria arkivore në këtë …

Ravijëzimi i një varianti të përbashkët gjuhësor që do të shërbejë si standard i një gjuhe të caktuar, për nga vetë funksionet e shumëfishta dhe simbolikës që mbart, rrallëherë ka ndodhur të kalojë pa debate e diskutime. Një ndër mënyrat se si mund të përzgjidhet ky variant është edhe ajo e ngritjes…

Duke marrë shkas nga festimet e 100 vjetorit të lëvizjes artistike-teatrore në Elbasan, bëmë një retrospektivë për të vlerësuar dhe risjellë në memorien e qytetit të gjithë ata emra që e ngritën lart nivelin artistik të Elbasanit. Njëri prej tyre është Mustafa Curri, për të cilin pak flitet, pa…

Në shekullin XVIII, në skenën politike shqiptare dolën një seri figurash të spikatura politike e shoqërore, një pjesë e mirë me prejardhje nga dyer të mëdha fisnike shqiptare; disa më tradicionale që nga periudha paraosmane, ndërsa disa të tjera të fuqizuara në rangun e fisnikërisë së mirëfilltë, në…

Këto javë u shua dhe na la shkrimtari elbasanas, Hyjni Ceka. Përcjelljen me nderime e meritonte se qe një krijues me shumë përmasa. Dhe unë këtu do të mundohem të skicoj disa nga ato.Përmasa e parë e karakterit të tij qe ajo njerëzore, humane. E njihja Hyjniun prej kohësh. Dhe më ka lënë mbresa kom…

Me shkatërrimin e Akademisë së Voskopojës, për t‘u shpëtuar përndjekjeve, shumë dijetarë gjetën strehë në manastirin e Gjon Vladimirit. Manastiri u kthye në qendër ku u bënë shumë përkthime, me anën e të cilave u kultivua gjuha shqipe1. Këtë fakt e vërtetojnë dorëshkrimet e shumta që janë gjetur në …

Ky studim synon të trajtojë rolin e Shoqërisë Biblike të Londrës dhe Misionit Amerikan në Elbasan në fund të shek. XIX, ku interesi për këtë qytet është vërtet i madh. Elbasani ishte shndërruar në një qendër të rëndësishme jo vetëm ekonomike, por edhe fetare dhe arsimore. Fakti që Elbasani përbënte …

Deri nga fundi i viteve ’70 të shekullit të kaluar, banorët e Elbasanit, si dhe udhëtarët që vinin nga krahina apo vende të tjera, vështronin thuajse çdo ditë, disa selvi të larta dhe shumë të lashta, në pjesën jugore të qendrës së qytetit, drejt rrugës për në Cërrik. Pemët kishin krijuar imazhin e …

Mendimi që Elbasani të ishte kryeqyteti i Shqipërisë është i hershëm. Madje para shpalljes së shtetit të pavarur shqiptar. Në vitin 1910, në librin “Brenga e Ballkanit”, Edith Durham, shkruan: “Elbasani ëndërron për një të ardhme të ndritur. Pozita e tij në qendër të vendit do të ishte ideale p…

Bota intelektuale përgatitet që të përkujtojë në fund të këtij viti dy çaste në shenjë të Mis Edith Durhamit, atë të lindjes dhe të shuarjes së saj. Ajo lindi më 8 dhjetor 1863 dhe vdiq një treçerek shekulli më parë, më 15 nëntor 1944. Atë Shqipëria e nderoi për gjithë sa rrojti dhe u mbajt gjallë,…

Nga Shpallja e Pavarësisë më 1912 e deri në Kongresin e Lushnjës më 1920, shteti shqiptar nuk mundi të çonte përpara përparimin e vendit. Kjo kryesisht për faktin se Europa u përfshi në nji kacafytje botnore dhe për rrjedhojë vendi ynë u shkel nga ushtri të ndryshme ndërluftuese si ato italiane, fra…

Ky fragment përfshin kapitullin X të librit “Dera e pasme e Shqipërisë”, shkruar nga Bernard Njuman, më 1936. I gjithë kapitulli, që titullohet “Rruga për në Elbasan”, është në vetën e parë. Autori përshkruan udhëtimin e tij dhe vizitat në Elbasan në formën e përshtypjeve dhe mbresave të tij për Elb…