Në shekuliin XIX. në luftën çlirimtare të popullit shqiptar, u shënua një kthesë me rëndësi. Ndryshe nga shekujt e mëparshëm, qysh në gjysmën e parë të shekullit XIX. në kryengritjet e popullit shqiptar jilloi të depërtojë ndërgjegja e Luftës nacionalçlirimtare për një shtet shqiptar më vete. Kjo nd…

Në këtë kumtesë ne do të shtjellojmë jo kategorinë gramatikore të diatezës në tërësi, por vetëm disa çështje, që i dikton vetë materiali i gjuhës shqipe dhe që kanë të bëjnë kryesisht me përkufizimin e diatezës dhe me grupimin e foljeve në diatezë. Në përkufizimin tradicional të diatezës në përgjit…

Në fushën e formimit të fjalëve me anë të prapashtesave, emrat e prejai'dhur në -ore përbëjnë një kategori të pasur, por pak të studjuar. Kjo kategori emrash është trajtuar shkurt dhe vetëm në aspektin gramatikor nëpër gramatikat e ndryshme të shqipes.

Në këtë punim bëhet përpjekja e parë për të dhënë një kuadër të përgjith- shëm të kërkimeve dhe të studimeve të punonjësve shqiptarë të RPSH të bëra në fusha të ndryshme të gjuhësisë dhe të onomastikës iliroshqiptare që nga çlirimi e gjer më sot dhe që janë pasqyruar në botime të veçanta ose nëpër o…

Lëvizja e kaçakëve dhe krijimet artistike popullore përkatëse, si një fenomen tipik historik-shoqëror dhe kulturalo-artistik i popujve të Evropës juglindore, ka tërhequr prej kohësh vëmendjen e studjuesve. Studime me interes janë bërë sidomos në këto kohët e fundit, për të vënë në pah ekzistencën e…

Ndryshimet e mëdha social-ekonomike e ideo-kultürale të këtyre njëzetepesë vjetve të fundit në vendin tonë, që kanë ardhur si rezultat i fitores së revolucionit popullor dhe i thellimit të mëtejshëm të revolucionit ideologjik e kultural, k anë përmbysur e po përmbysin dita-ditës edhe mjaft norma, z…

Është tashmë një fakt i njohur që në gjuhën e sotme shqipe, për té shprehur kuptimin e kohës së ardhme, përdoren kryesisht1 dy tipa formasti analitike, që ndërtohen me anë të pjesëzës foljore -«do» dhe me anë të foljes «kam». Në tipin e parë pjesëza «do» ndiqet nga e tashmja e lidhores, të pajisur o…

Ashtu si në gjuhë te tjera , edhe në gjuhën shqipe ka një sasi jo të vogël emrash që përdoren vetëm në numrin njëjës. Emrat e këtij tipi nuk e kanë tërhequr sa duhet vëmendjen e studjuesve të shqipes dhe si rrjedhim në gramatikat e gjuhës shqipe në përgjithësi ose s’janë përmendur fare ose janë tra…

Mbiemri, ashtu si edhe emri që përcaktohet prej tij, është një fjalë emërtuese dhe e kuptimshme, që mund të kryejë funksione të ndryshme si gjymtyrë e fjalisë dhe që ka po ato kategori gramatikore që ka edhe emri që ky përcakton. Atëhere lind pyetja: ku ndryshojnë midis tyre këto dy pjesë të ligjëra…

Çështja e shkrimit të dre itë në gjuhën shaipe të llagapit të humanistit shqiptar Marinus Barletius autorit të librit mbi jetën e Skënderbeut dhe mbi Rrethimm e Shkodrës. Nuk është zgjidhur përfundimisht deri në ditët tona. Këtë llagap të historianit tonë të njohur e dime vetëm nga grafia latine, …

Problemi i rolit që luajti Lufta nacionalçlirimtare në zhvilli- min e letërsisë shqiptare pothuajse nuk është studjuar. Për rëndësinë e kësaj ngjarje historike në jetën e letërsisë është folur kalimthi në arti- kuj përkujtimorë ose në referate, kushtuar zhvillimit të letërsisë së sotme. 1 Sqarimi i …

Grupimi i të folmeve të gegërishtes ka tërhequ r vëmendjen prejkohësh. Kohët e fundit ky problem është trajtuar më gjerësisht në punimet e J. Gjinarit e A. V. Desnickajës. Në punimet e këtyre autorëve, me të drejtë, veçohet si një grup më vete grupi perëndimor i nëndialektit verior të gegërishtes (i…