Gjatë viti 2004 Instituti i Historisë përkundër kushteve të vështira në të cilat po punon, shënoi një rekord në fushën e botimeve, të cilat për nga natyra janë dy llojesh: monografi dhe vëllime me dokumente. Deri në fund të vitit kanë dalë nga shtypi edhe disa botime monografike e përmbledhje dokume…

Presheva me rrethinë si pjesë e patjetërsueshme e trungut etnik shqiptar ka një të kaluar dhe një histori të pasur përplot ngjaije dhe personalitete të rëndësishme që nga periudhat më të hershme të historisë sonë e deri në ditët tona. Është fakt i pamohueshëm se kjo trevë shqiptare ka traditë qëndre…

Shtypi shqiptar zë fill që nga mesi i shekullit XIX, si domosdoshmëri e kërkesave të lëvizjes çlirimtare e veçmas me hovin e Rilindjes Kombëtare. Siç dihet, organet e para informative nuk mund të botoheshin në Shqipëri. Ato dolën në fillim me përpjekjet e atdhetarëve arbëreshë në Itali e Greqi. Sipa…

Rezistenca kombëtare (gjatë shek. XX) që kishte për synim çlirimin dhe bashkimin e tokave shqiptare, kaloi nëpër disa etapa kohore: Lëvizja Kaçake (1918-1941); Lufta e Dytë Botërore (1941- 1945); NDSH-ja (1945-1947). Zhuk Haxhija ishte luftëtar i orëve të para në të gjithat etapat e rezistencës komb…

Isa Boletinit, pasi doli në skenën politike të Kosovës dhe u bë një nga figurât e shquara të Lëvizjes Kombëtare Shqiptare, do t’i kushtohej vëmendje e veçantë nga autoritetet e Perandorisë Osmane. Për të ndjekur veprimtarinë e tij ato hapën dosjen që nga viti 1902. Dosja gjendet në Arkivin e Kryemin…

Në fazën e katërt të Lëvizjes Kombëtare Shqiptare si rezultat i zhvillimit të ngjarjeve shumë të mprehta në skenën politike dhe ushtarake të Ballkanit dhe i raportit të forcave edhe në arenën ndërkombëtare, shtohet gjithnjë e më shumë interesimi i Fuqive të Mëdha dhe i përfaqësuesve të tyre diplomat…

Në mesin e monumenteve epigrafike nga koha romake të zbuluara në trevën e Kosovës një veçanti për nga forma dhe përmbajtaja e mbishkrimit paraqesin tri monumente sepulkrale. Në dy nga ato kemi të bëjmë me vargje: vetëm dhe në kombinim me epitaf, ndërsa te tjetra fjala është për epitaf të kombinuar m…

Historiani Lush Culaj, pas botimit të dy monografive, “Komiteti Mbrojtja Kombëtare e Kosovës 1918-1928” dhe “Zef Gjidoda- jeta dhe veprimtaria atdhetare”, së fundi publikoi monografinë “Shqipëria dhe problemi kombëtar 1918- 1928”.

Një pjesë e madhe e historisë së popullit shqiptar, sidomos porse e asaj pjese që gjallonte e që vazhdon të jetojë edhe sot në hapësirën etnolinguistike të tij në Veriun e Shqipërisë dhe në Kosovë është e pandashme nga historiku i kryqëzatave të kishës së Perëndimit kundër shkizmës ortodokse që kësa…

 Pas pushtimit të Jugosllavisë, në prill të vitit 1941, nga italogjermanët, mjaft qendra urbane me rrethinat e tyre, deri në atë kohë në Maqedoni, u përfshinë në zonën italiane të pushtimit, njëherazi të bashkuara me Shqipërinë, në kuadër të një administrate të përbashkët. Pikërisht ato territo…

Lufta e Vlorës është rrahur shumë në historiografi. Megjithatë vëzhgimi i ngjaijeve historike nga kënde të ndryshme. sidomos i atyre madhore, si p.sh. Lufta e Vlorës. mbetet pothuajse pa fund. Këtu përfshihet edhe trajtimi i rrethanave që e bënë të domosdoshme shpërthimin e Luftës së armatosur të Vl…

Pushtuesit serbë, si dhe herave të tjera, lanë gjurmë të veprimeve të tyre edhe në rrethinën e Pejës në fund të vitit 1918. Këto gjurmë, në forrnë raportesh, korrespondencash dhe depeshash, janë shkruar me dorë, pasi forcat pushtuese serbe ende nuk ishin stabilizuar dhe nuk mund të bartnin makina sh…