Problemet e rendit të fjalive, si përbërës kallëzuesorë të një njësie sintaksore, siç është fraza, janë përkatësí të përhershme e të domosdoshme në trajtimin e periudhave; kështu, nga sintaksat e para të shqipes gjejmë përshkrime dhe përcaktime të rendit të fjalive, duke nisur nga gramatikat e vjetr…

Në 6 dhe 7 maj 2013 u zhvillua në Torunj të Polonisë Konferenca Ndërkombëtare e Gjuhësisë Ballkanike (International Conference on Balkan Linguistics) që përfaqëson takimin e radhës të Komisionit Gjuhësor të Ballkanologjisë si pjesë e Komitetit Ndërkombëtar të Sllavistëve (Balkan Linguistics Commissi…

Në parathënien e librit Eqrem Çabej, Tiranë, 1990, të prof. Sh. Demirajt, shkrimtari ynë i shquar I. Kadare thotë: “Vepra e Çabejt bën pjesë në ato vepra, që për shkak të veçanësisë së tyre, janë të paarritshme lehtë për publikun e gjerë. Ndonëse ka të bëjë me gjërat themelore të kombit shqiptar, aj…

Me datën 26. 10. 2012, në kuadër të 100-vjetorit të Pavarësisë së Shqipërisë, Ministria e Turizmit, Kulturës, Rinisë e Sporteve, në bashkëpunim me Qendrën e Studimeve Albanologjike, organizuan në sallën e konferencave të Muzeut Historik Kombëtar konferencën shkencore me temë: “Shkollat shqipe të tre…

Duke hulumtuar veprën shkencore të Kostaq Cipos, vëmë re se ai kishte njohuri të thella për gjuhën shqipe, jo vetëm në rrafshin sinkronik bashkëkohor, por edhe për fazat më të vjetra të saj. Një aspekt me rëndësi i punës së tij studimore është edhe studimi i teksteve të vjetra shqipe. Si një gjuhëta…

Në botën e sotme, idetë qarkullojnë lirisht; një modernitet i marrë që prej shekullit të 18-të me lëvizjen Iluministe, lëvizje që u përqafua në Shqipëri nga Lëvizja Kombëtare e Rilindjes. Veprat e mendjes, qofshin letrare, filozofike apo artistike nuk ndalen prej kufijve, por me gjithë entuziazmin q…

Sot është i njohur kuptimi i termit “lokucion” si grup fjalësh me lidhje të qëndrueshme, i barazvlershëm me fjalën kuptimisht dhe gramatikisht, por jo i njëjtë me të.1 Duhet mbajtur parasysh se lokucionet, të cilitdo lloji qofshin, nuk janë fjalë, por togje fjalësh ose togfjalësha të qëndrueshëm. Si…

Libri “Itinerare që ndërthuren” i Laura Smaqit, me nëntitull “Studime për letërsinë shqipe”, përmban 20 studime të autores shkruar për shkrimtarë, vepra dhe dukuri të letërsisë shqipe gjatë shekullit të Rilindjes deri në letërsinë më të re, prej Jeronim de Radës deri te shkrimtarët e sotëm shqiptarë…

Siç dihet, një varg gjuhëtarësh, sidomos pas botimit të veprës së mirënjohur të Sandfeldit të vitit 1930, i kanë kushtuar një vëmendje të posaçme kësaj dukurie, që është shfaqur, ku më herët e ku më vonë, në të gjitha gjuhët e Ballkanit, duke përfshirë edhe serbishten jugore. Pra, nga shtrirja e saj…

Trajtimi i kategorisë së rrethanorit në gramatikat e shqipes është një çështje e rëndësishme sintaksore, e cila nuk ka tërhequr mjaftueshëm vëmendjen e albanologëve shqiptarë. Nëpërmjet një vëzhgimi historiko-kritik, ky studim synon të paraqesë zhvillimin e mendimit gjuhësor për rrethanorin, duke nx…

Struktura e frazave relative paraqet karakteristika të veçanta që e bëjnë të dallohet qartë nga llojet e tjera të frazave me nënrenditje. Ashtu siç është vënë tashmë në dukje për këto ndërtime të shqipes (Koleci 2006), lidhja që realizohet mes fjalisë kryesore dhe asaj të varur relative përfshin si …