Çështja e kuptimit të fjalisë dhe e natyrës gramatikore të saj, që është nga më të rëndësishmet dhe njëkohësisht nga më të ndërlikuarat e çdo sintakse, ende nuk ka gjetur një zgjidhje të kënaqshme në shken- cën tonë sintaksore, ku mund të thuhet se janë përvijuar dy drejtime kryesore, që i kundërvih…

Në fazën e tanishme të studimit të strukturës sintaksore të shqi- pes letrare kombëtare, shtruarja dhe hulumtimi i çështjes së procese- ve të zhvillimit të një njësie të tillë semantiko-strukturore si periu- dha brenda 25 vjetve të pasçlirimit ngre që në fillim disa problème teorie dhe melode fort t…

Çështja e rendit të fjalëve në fjali (të thjeshtë, të zgjeruar, në fjali të pavarura ose në fjali të varura) nuk ka qenë prekur thuajse fare nga studjuesit e sintaksës shqipe. Ka ekzistuar vetëm ndonjë thënje e shkë- putur për ndonjë rast të veçantë, si p.sh. për vendin e kryefjalës te «Gra- matika …

Funksioni i gjuhës si mjet marrëveshjeje dhe komunikimi ligjërimor midis njerëzve realizohet nëpërmjet të fjalisë-njësisë sintaksore kryesore, njëherazi kuptimore, leksiko-gramatikore dhe fonetikogramatikore (intonacionore), prandaj fjalia, tipet dhe struktura e saj, janë objekti kryesor i sintaks…

Në letërsinë gjuhësore konstruktet me folje aspektive të fillimit të veprimit nuk janë bërë objekt i një studimi tërësor. K. Cipua në sintaksën 1 e tij vetëm sa e prek këtë problem kur flet për aspektin. Në mënyrë të veçantë është marrë me to M. Çeliku në artikullin «Disa togje foljore në shqipen e …

Të flasësh për kuptimin e përgjithshëm të elipsës nuk është e mundur pa u nisur nga koncepsioni i përgjithshëm që ke mbi sintaksën në veçanti dhe mbi raportin e gjuhës me mendimin në tërësi.Në letërsinë tonë gramatikore nuk ka mjerisht asnjë material teorik mbi këtë çështj…

Në punimin «periudha me fjali të varur shkakore» do të përshkruhen tipet semantiko-strukturorë të periudhës me fjali të varur shkakore d.m.th. të njësive sintaksore që përmbajnë së paku dy bërthama kallëzuesore, nga të cilat njëra, fjali e varur lidhëzore, ka për funkcion të treg…