Ndër figurat më të shquara politike e ushtarake në trevat verilindore gjatë dhe mbarimit të Luftës së Dytë Botërore, gjithsesi se është Gajur Deralla. Nisur nga fakti se historiografia shqiptare shumë pak, për të mos thënë se aspak nuk ka bërë përpjekje për ta zbardhë veprimtarinë e tij, e pash të a…

Historiografia jonë duhet të reflektojë edhe më shumë për të ndriçuar tërësisht vlerat e figurave të tilla të shquara, që për arsye ideologjike sistemi monist i braktisi dhe i anatemoi. Kjo ndodhi edhe me figurën e Mehmet Pashë Derallës. Mehmet Pashë Deralla është regjistruar në historiografinë shqi…

Familja e njohur patriotike Deralla, për disa shekuj i takon Tetovës, ndërsa me origjinë rrjedh nga fshati Gradec, një vendbanim ndërmjet Tetovës dhe Gostivarit. Nuk dihet me saktësi koha se kur ka ardhur kjo familje në Tetovë, por konsiderohet se ka ardhur para Hasan Pashë Derallës, për të cilin ka…

Shekulli XIX karakterizohet me ndërgjegjësimin e kombeve të Gadishullit Ilirik për krijimin e shteteve të tyre kombëtare, të cilët, kush më herët e kush më vonë, ia arritën këtij qëllimi, kryesisht përmes kryengritjeve të armatosura dhe luftërave për çlirim kombëtar nga zgjedha e Perandorisë Osmane.…

Në 104 vjetët e shtetit shqiptar, ngjarja më e rëndësishme politike e shtetërore mbetet Kuvendi i Vlorës (1912), me shpalljen e Pavarësisë dhe krijimin e shtetit. Proklamimi i pavarësisë, por edhe krijimi i qeverisë së parë, parlamentit të parë, sistemit të parë përfaqësues, legjislacionit të parë s…

In this article we reflect on the archive and its relation to justice, memory and time, by focusing on Esat Shala’s lifetime archiving ‘project’. Esat Shala, a young man from the village of Krajkova, Kosovo, has been collecting for more than twenty years video and audio records, photographs and diar…

Krijimtaria letrare e poetit kombëtar Ali Podrimja shtrihet përgjatë një periudhe më shumë se gjysmë shekulli. Kjo krijimtari zë fill në kohën kur letërsia shqipe në ish-Jugosllavi, që kishte nisur të publikohej menjëherë pas Luftës së Dytë Botërore (sapo kishte hyrë në dekadën e dytë të saj), krijo…

Gjatë diktaturës komuniste, regjimi shqiptar ngriti një numër të konsiderueshëm lapidarësh në pothuajse çdo fshat, qytezë dhe qytet të vendit. Këto monolite prej betoni funksiononin si monumente që përkujtonin një sërë “dëshmorësh të kombit” rënë gjatë Luftës Nacional-Çlirimtare (1944-5), dhe në të …

Prefekti është një komedi me tri akte, e shkruar nga autori dhe aktori elbasanas Besim Levonja (1922–1968). Kjo vepër nisi si skeç gjatë periudhës së teatrit partizan (1942–1944).Teksti mori një formë dramaturgjike të plotë katër vite pas çlirimit të Shqipërisë (1948), vit kur dhe u vu për herë të p…

Lufta 1998-1999 në Kosovë vazhdon të shtrijë ndikimin e saj veçanërisht tek ata/o, të cilët ende nuk kanë gjetur të afërmit e tyre. Bazuar në punë etnografike në terren ky artikull fokusohet në mënyrën se si prindërit e fëmijëve të zhdukur e përjetojnë dhe ballafaqohen me humbjen e tyre edhe pesëmbë…

Pjesë e rëndësishme e shoqërisë shqiptare gjatë historisë janë edhe krerët fetarë. Të lidhur me vendin dhe popullin ku shërbenin, sa herë popullit i është ekspozuar gjenocidit nuk janë kursyer as ata. Duke qenë se kjo shtresë kishte rol të veçantë shpirtëror, por edhe intelektual, ndikimi i saj në s…

Në këtë punim do të trajtojmë një pjesë të vogël të historisë dhe të kontributit të Muzeut të Kosovës, si dhe mbledhjen e koleksionit muzeal të fushës së etnologjisë dhe pasurimin me eksponate të reja. Muzeu i Kosovës përkundër vështirësive, rrethanave dhe sfidave që ka kaluar gjatë veprimtarisë së …