Në periudhën pas Revolucionit të Turqve të Rinj, ka të dhëna kontradiktore dhe shpesh të njëanshme për marrëdhëniet agrare në Ferizaj dhe rrethinat e tij. Kjo vlen veçanërisht për literaturën, por shpesh edhe për dokumentet e asaj kohe, që vijnë si nga Serbia borgjeze ashtu edhe nga historiografia e…

"Socialisticka Zora" (1920) (Agimi Socialist) është organi i parë i lëvizjes komuniste punëtore për Kosovën, Maqedoninë, Sanxhakun dhe Luginën e Preshevës. Ajo botohej vetëm në serbo-kroatisht dhe turqisht sepse shqipja dhe maqedonishtja ishin të ndaluara. Megjithatë, kontribuesit e saj nga Kosova i…

Në vargun e kryengritjeve të përgjithshme shqiptare antiosmane, që organizohen në shumë vise të banuara me popullsi shqiptare gjatë gjysmës së parë të shekullit të kaluar, bëjnë pjesë edhe disa kryengritje shqiptare të viseve të Sanxhakut të Nishit. Këto kryengritje të trevës së Sanxhakut të Nishit,…

Mulla Dervish Peja është poeti i parë shqiptar nga Peja që ka shkruar poezi duke përdorur alfabetin arab dhe osman. Deri më tani, aktivitetet e tij janë paraqitur pjesërisht. Këtu po botojmë për herë të parë veprën e tij Vasijetnameja të transkriptuar profesionalisht me alfabetin e shqipes. Autori k…

Në këtë punim kemi veçuar kohët e foljes, mënyrat e të shprehurit të veprimit të foljes, varësisht nga raporti i atij veprimi me momentin e ligjerimit, nëse veprimi zhvillohet para, gjatë fjalimit apo pas.Këta shembuj i kemi paraqitur për të lehtësuar lexuesin të vërejë konvergjencat dhe divergjenca…

Poezia shqipe e shkruar me alfabet arab lindi në zonat urbane ku jetonin intelektualë dhe njerëz të ditur. Këtu po shqyrtojmë temat e misticizmit islam dhe disa veçori të ndikimit të letërsisë orientale islame nga ana e poetëve popullore shqiptarë të njohur si bejtexhi. Ky aspekt nuk është konsideru…

Për vrasjen e M. Ali Pashës, Sami Frashëri ka shkruar se shkak i kësaj tragjedie është kryesisht heroizmi i malësorëve dhe fakti se M. Ali Pasha nuk i kishte marrë parasysh kundërshtimet e tyre dhe nuk kishte vepruar me kujdes. Sami Frashëri e kundërshton vlerësimin që malësorët veprojnë në Gjakovë …

Gjatë shek. Në to u përfshinë qendra të shquara kulturore dhe arsimore botërore si Stambolli, Kairo e të tjera.Këta intelektualë, ndër të cilët është Muhamet Çami (1778-1884), i dhanë një hov të ri shoqërisë në aspektin kulturor e letrar. ...Ky kontribut flet për disa aspekte të panjohura deri tani …

Feja ka luajtur vazhdimisht një rol të rëndësishëm në historinë e njerëzimit dhe shqiptarët, si popullatë e qytetëruar kanë treguar respekt të veçantë ndaj besimeve fetare. Bashkëekzistenca par exellence tri konfesionale mes shqiptarëve e verifikuar në shekuj, përfaqëson një shtyllë të qytetërimit s…

Terminologjia islame është rrënjosur thellë në leksikun e shqipes. Termat islame janë të pranishme edhe në “Udha Muhammedane”, përkthyer nga Hafiz Ibrahim Dalliu. Në përkthimin e Dalliut gjejmë shumë huazime që i përkasin leksikut islam. Disa nga këto huazime autori i ka shfrytëzuar pa sqarime, kurs…

Ky është një kapitull nga disertacioni i doktoraturës me titullin “Përkthime të letërsisë arabe në gjuhën shqipe”- 1922-1982, mbrojtur më 1990 në Universitetin e Prishtinës. Disa pjesë tashmë janë botuar dhe këtu do të paraqesim kapitullin që përmban poezinë arabe nga Siria dhe Sudani të përkthyer n…

Qysh në vitin 1954 kam pas shenuar disa të ashtuquajtura, në gjuhën turke, martifalle (formula të fallit) dhe disa bilmexhe (gjëegjëza). Martifalli është një lloj qitje falli se ç'fat kanë për të pësuar beqareshat dhe beqarët lidhur me martesën, me të dashurin e tyre me të adhuruarin, kurse bilmexhe…