Me aktin e unjësimit, prej 1 dhjetorit të vitit 1918, në kuadrin e Mbretërisë SKS u gjetën pesë kombe të formuara: serb, kroat, slloven, maqedon dhe malazez. Në shtetin e ri u gjetën edhe një numër kombesh dhe kombësish të tjera. Së bashku me këtë, si ndër detyrat e para që iu imponuan shtetit të ri…

Ky artikull mban në fokus vendet e braktisura postindustriale të Shqipërisë ndërsa heton çështjet dhe materialitetin e kujtesës kolektive që gjenden në peizazhe të deindustrializuara. Artikulli fillon me një analizë të përshkrimeve dhe perceptimeve të natyrës gjatë regjimit socialist, të cilat ishin…

Ky numër i Studimeve për artin shqyrton temën e revizionizmit, kuptuar njëkohësisht si një dukuri historike, për aq sa lufta kundër të ashtuquajturit “revizionizëm modern” (fillimisht sovjetik por më pas edhe kinez) luajti një rol vendimtar në rrugën e ndjekur nga Partia e Punës së Shqipërisë nga fi…

Dikur një spektakël i modernitetit, kinemaja shëtitëse i ofronte publikut të saj mundësinë e rrallë për të përjetuar magjinë e teknologjive audiovizive, sidomos për ata që kishin patur shumë pak kontakte me kësi mrekullish teknologjike më parë. Kjo ishte e vlefshme edhe për zonat e pamata rurale të …

Ky artikull shqyrton debatet artistike mbi kulturën popullore dhe realizmin socialist, që u zhvilluan në Shqipërinë e socializmit shtetëror të viteve 1970. Artikulli fillon me fjalimin famëkeq të diktatorit Enver Hoxha në Plenumin e Katërt dhe eksploron ndikimin e tij mbi artet pamore dhe kulturën m…

Shumë pak dihet jashtë kufijve për kinemanë shqiptare dhe karakteristikat e saj, për shkak të mosnjohjes së gjuhës shqipe nga studiues të huaj, botimeve të pakta në gjuhën angleze dhe qasjes së kufizuar në filma me titra anglisht, ndërkohë që shumë prej kineastëve të epokës post-komuniste që janë vl…

Ky artikull shqyrton përdorimin e narrativave nacionaliste në arkitekturë në qytetet shqiptare, duke u përqendruar më shumë në Tiranë, si pasqyrim i ndryshimit të dinamikave të pushtetit, të ideologjisë dhe të identitetit kombëtar përgjatë regjimeve të ndryshme politike. Që nga fillimi i shekullit X…

Botimi i një libri është një e mirë e përgjithshme dhe një eveniment kulturor që duhet të shënohet dhe që duhet të mbahet mend. Por botimi i një monografie siç është vepra, Fillimi i jetësimit të Kushtetutës së Kaçanikut në komunën e Deçanit është një sukses i veçantë dhe një e arritur e jashtëzakon…

Periudha historike pas Lidhjes së Prizrenit është e njohur si kohë e përpjekjeve të rilindësve tanë për emancipimin kulturor të kombit shqiptar. Për ta u bë më se e qartë se pos luftës së armatosur duhet zhvilluar edhe luftën në fushën e kulturës e posaçërisht në atë të arsimimit në gjuhën kombëtare…

Qendrat e para të fortifikuara u ndërtuan në periudhën e kalimit nga epoka e bronzit në epokën e hekurit. Vendbanimet kodrinore enolitike i karakterizon një varg elementesh të sforcimit të karakterit mbrojtës. Një prej tyre është edhe ledhi rrethues. Në fazat e hershme këto ledhe kanë qenë prej dheu…

Ardhja e Hrushovit në krye të Partisë Komuniste të BRSS-së, pas vdekjes së Stalinit, u shoqërua me ndryshime të rëndësishme, të cilat prekën në mënyrë të veçantë politikën e jashtme të shtetit sovjetik. Ato ishin ndryshime pozitive, në kontekstin e uljes së tensionit ndërkombëtar dhe përpjekjeve për…

Shkupi gjithnjë banohej nga shumica shqiptare dhe përfshihej brenda kufijve etnikë shqiptarë. P. Orloviq, duke bërë fjalë për shtrirjen e shqiptarëve në Ballkan në fillim të shek. XIX, thotë se ata shtriheshin deri në Shkup, Tetovë, Kumanovë, madje edhe deri në Shtip. Sipas tij, në gjithë Maqedoninë…