Në historinë e popullit shqiptar, periudha e Rilindjes kombëtare shënon një kthesë të rëndësishme. Kjo ishte koha e zgjimit kombë- tar, e luftës së ashpër kundër pushtuesve. Ishte koha kur mendimta- rët dhe letrarët tanë filluan të lozin një rol të rëndësishëm në formi- min e ndërgjegjes kombëtare, …

Në fazën e tanishme të studimit të strukturës sintaksore të shqi- pes letrare kombëtare, shtruarja dhe hulumtimi i çështjes së procese- ve të zhvillimit të një njësie të tillë semantiko-strukturore si periu- dha brenda 25 vjetve të pasçlirimit ngre që në fillim disa problème teorie dhe melode fort t…

Mendimi kritik është një aftësi thelbësore kognitive, që ndikon në zhvillimin e fëmijëve nga mosha e hershme dhe është përcaktues në aftësimin e tyre për jetën, për këtë edhe e kemi vënë në fokus të këtij studimi. Qëllimi i studimit është të analizojë teori të ndryshme lidhur me rëndësinë e mendimit…

Në epokën e digjitalizimit, inteligjenca artificiale (IA) po e transformon ndjeshëm mënyrën e të nxënit në arsimin e mesëm të lartë. Ky studim shqyrton mundësitë e ndikimit të IA-së, me fokus në ChatGPT, në përvojën e të nxënit të nxënësve 14-15 vjeç. Theksi vihet mbi balancimin midis përfitimeve dh…

Inisiativa e Institutit të historisë dhe të gjuhësisë për hartimin e një projekti të rregullave të drejtshkrimit të gjuhës shqipe, si dhe puna e kryer në këtë drejtim, duhet lavdëruar si një përpjekje dhe kontribut i shquar në detyrën e madhe, të rëndësishme dhe të ndërlikuar të normimit dhe njësimi…

Ndarja e foljeve në zgjedhime, sipas mendimit tim, duhet të përfshijë gjithë foljet, duke futur këtu edhe ato që zakonisht nëpër gramatikat shkollore quhen të parregullta. Parregullësia e tyre përmblidhet në ndryshimet e temës, ndryshime që mund të jenë ose të një karakteri fonetik te për largvajtës…

Në Gramatikën e gjuhës së sotme letrare shqipe që po harton Instituts i historisë dhe i gjuhësisë në bashkëpunim me Fakultetin e historisë e të filologjisë, do të ketë edhe një kapitull ku do të trajtohen shndërrimet fonetike që vërehen në format e ndryshme që merr fjala gjatë fleksionit edhe në fja…

Në vallëzimin tonë popullor tradicional ekzistojnë dy lloje të ndryshme kërcimi: vallet e grave dhe vallet e burrave. Ky veçim i valleve simbas seksit është një nga shfaqjet e dasisë dhe e pabarazisë së gruas me burrin , e pasqyruar nëpërmjet artit të kërcimit, zakon ky që na u trashëgua brez pas br…

Nevoja e një alfabeti për shqipen ka lindur qëkurse filloi shkrimi i gjuhës sonë. Por kërkesa e njësimit të alfabêtit u bë e ngutshme sidomos nga fundi i shek. XIX e në vitet e para të shekullit tonë, sepse mungesa e një alfabeti të vetëm ishte një pengesë e madhe për përhapjen e kulturës, të arësim…

Dihet se burimi themelor për njohjen e nje gjuhe në një periudhë të së kaluarës së saj janë tekstet e shkruara në atë kohë, burimet letrare. Burime të tjera të rëndësishme janë mënjanë aktet zyrtare, gjyqësore,bnoteriale dhe korespondenca zyrtare e private, më anë tjetër mbishkrimet. Po për sa i pë…

Lidhur me kufinjtë, grupimin e të folmeve të gegërishtes jugore dhe tiparet e tyre, deri më sot janë shfaqur mendime të ndryshme në trajtim e të përgjithshme. por nuk është bërë ndonjë studim i veçantë në bazë të analizës së materialeve të mbledhura dhe përgjithësimit të tyre : Këtyre problemeve do…