Tabloja historike e ngjarjeve të periudhës nga fundi i shek. te kaluar e deri më 1920 do të ishte e njëanshme sikur të lihej anash pozita shoqërore e gruas. Për ndriçimin e një terne të këtillë vështirësi në veti paraqet mungesa e materialit burimor arkival dhe mungesa e literaturës historiografike.…

"Socialisticka Zora" (1920) (Agimi Socialist) është organi i parë i lëvizjes komuniste punëtore për Kosovën, Maqedoninë, Sanxhakun dhe Luginën e Preshevës. Ajo botohej vetëm në serbo-kroatisht dhe turqisht sepse shqipja dhe maqedonishtja ishin të ndaluara. Megjithatë, kontribuesit e saj nga Kosova i…

Partia Komuniste Jugosllave që nga formimi i saj kishte qëndrimin e vet ndaj shoqërive fetare. Gjatë periudhës së aktivitetit legal të PKJ-së, disa klerikë të shoqërive fetare në Kosovë përhapnin dhe propagandonin ide komuniste. Orientimi i tyre prokomunist ndihmoi në përhapjen dhe thellimin e ideve…

Qyteti (şehir) dhe qyteza (kasaba) edhe në këtë periudhë historike të Perandorisë Osmane ishin qendra administrative, ekonomike, shoqërore dhe ushtarake. Të gjitha këto qendra ishin të një tipi. Pamja e jashtme e këtyre vendbanimeve ishte e këndshme. Çdo gjë ishte e mbytur në gjelbërim të bahçeve, …

Koha në të cilën jetoi dhe veproi Zef Lush Marku (1885—1920) njëri ndër figurât e ndritshme të Lëvizjes punëtore e komuniste të Kosovës dhe më gjerë përputhet plotësisht edhe me shfaqjen dhe zhvillimin e ideve të para socialiste në Kosovë, pra edhe në Gjilan e rrethinë. Zhvillimi dhe përhapja e ide…

Për ndriçimin objektiv dhe të gjithanshëm të rrethanave shoqërore dhe politike në Prishtinë dhe rrethinë ndërmjet dy luftërave botërore, veç materialeve arkivale, shfrytëzohen edhe të dhëna të tjera. I tillë është edhe shtypi i kohës. Pasi në këtë kohë ai nuk mungoi, të dhënat e tij plotësojnë mjaft…

Është më së e njohur se interesimi i Republikës së Raguzës për xehe dhe minérale të Kosovës qe i madh. Në këtë aspekt, posaçërisht për qëllime tregtare, në qytete dhe vendbanime pranë xeheroreve ngriten shumë koloni raguzane. Një gjë e këtillë kushtëzoi që qytetarët dhe bujarët raguzanë që jetonin n…

Në kuadër të bashkëpunimit dhe në frymën e integrimeve gjithëkombëtare Instituti i Historisë së Prishtinës dhe Instituti i Historisë i Tiranës në 7 janar 1994 organizuan në Tiranë, në Muzeun Historik Kombëtar, një sesion shkencor jubilar me rastin e 50-vjetorit të Konferencës së Bujanit.Me kumtesa n…

Pas kapitullimit të Jugosllavisë dhe ndarjes së Kosovës në zona të okupuara, Kaçaniku me rrethinat e tij mbeti nën okupimin bullgar kundër vullnetit të tij. Edhe pse popullsia shqiptare e kësaj zone kishte pritur me padurim shkatërrimin e Jugosllavisë së vjetër, madje edhe me ndërhyrje nga jashtë, p…

Gjendja në Kosovë pati nji zhvillim dramatik me grevën e urisë të sh pallun me 21 fruer 1989 nga 1,300 punëtorë të minières Stari Trg të Trepçës. Kjo grevë urie e bame nga punëtoria, e para e këtij lloji në historinë e Jugosllavisë e ndofta n’atë të punëtorisë europiane, çoi peshë opinionin publik j…

INstituti i Historisë në Prishtinë organizoi më 6 Prill 1996, një tryezë të rrumbullakët kushtuar pesëmbëdhetë vjetorit të demonstratave të vitit 1981. Edhe pse në shumë masmedia shqiptare, individët dhe subjektet politike në mënyrë parciale kishin shkruar dhe përkujtuar këto ngjarje, Instituti i H…

Vëzhgimet mbi të kaluarën e pavarësisë së Kosovës midis viteve 1937-1945 paraqiten në dy drejtime kryesore: ngritja dhe rënia e saj brenda Luftës Nacionalçlirimtare (LANÇ) dhe lufta e udhëhequr për të nga armiqtë e LANÇ-it. Në të dy këto nivele, lufta për ngritjen dhe rënien e pavarësisë…