Në këtë punim trajtohen dy monumente nga koha romake të gjetura tash vonë në Kosovë me zbulime të rastit. Te të dyjat janë të skalitura perënditë. Njërin e përbën pllaka relievore e punuar në mermer nga Vrella e Istogut (Burimit) që i përkushtohet perëndisë së hardhisë së mishit (Liberit) dhe verës,…

Qendrat e para të fortifikuara u ndërtuan në periudhën e kalimit nga epoka e bronzit në epokën e hekurit. Vendbanimet kodrinore enolitike i karakterizon një varg elementesh të sforcimit të karakterit mbrojtës. Një prej tyre është edhe ledhi rrethues. Në fazat e hershme këto ledhe kanë qenë prej dheu…

Fillet e dioqezës së Prizrenit, sipas autorëve të vjetër kishtarë, arrijnë deri në shekujt e parë të krishterimit. Shkas për këtë mendim jep fragmenti jo mjaft i saktë në letrën qarkore, në të cilën kjo ipeshkvi përmendet që në vitin 485 lidhur me Koncilin e Kalcedonisë. Në këtë letër përmenden një …

Është pranuar se themeluesit e Shkupit (Skupit) ishin Dardanët, njëri nga fiset më të mëdha ilire, të cilët janë banorët më të lashtë të Gadishullit Ballkanik.1 2 3 4 5 Ka mendime se dardanët e Dardania përbëjnë atdheun më të lashtë të shqiptarëve në Gadishullin Ballkanik. H. Bariq e thotë se ”atdhe…

Në mesin e monumenteve epigrafike nga koha romake të zbuluara në trevën e Kosovës një veçanti për nga forma dhe përmbajtaja e mbishkrimit paraqesin tri monumente sepulkrale. Në dy nga ato kemi të bëjmë me vargje: vetëm dhe në kombinim me epitaf, ndërsa te tjetra fjala është për epitaf të kombinuar m…

Dardania shtrihej në territorin e Kosovës së sotme, të Maqedonisë Veriperëndimore, të Serbisë Jugore dhe në një pjesë të Sanxhakut (krahina e Novi-Pazarit - Q. D). Mbretëria Dardane u themelua në shek. IV p.e.s. Në gjysmën e dytë të shekullit III p.e.s., në kuadër të saj hyri edhe Peonia dhe qyteti …

Territori i Dardanisë së dikurshme antike, e cila përfshinte edhe territorin e Kosovës së sotme, që nga viti 476, hynte në kuadër të zotërimeve të Perandorisë Bizantine. Por, gjatë rrjedhave të proceseve historike politike të mesjetës ky territor jo gjithnjë ishte pjesë e zotërimeve të Perandorisë B…

Perëndesha Dardane, e paraqitur si Dea Dardanicae në tri monumente të periudhës romake, është një hyjneshë që del me funksione të llojshme dhe ofron mundësi për përcjelljen e zhvillimit të kulteve dhe të besimit dardan në faza të ndryshme kohore. Monumentet e përkushtuara Perëndeshës Dardane duken m…

Artikulli trajton praninë e popullsisë shqiptare në zonën gjeografike të Dardanisë, e cila përfshin rajonet e Kosovës dhe Maqedonisë Veri-Perëndimore, gjatë periudhës mesjetare deri në pushtimin e Ballkanit nga Perandoria Osmane. Studimi fokusohet në burime dokumentare historike nga shekujt 13-16 që…

*Vijon nga numri i kaluar  Teksti latinisht është nxjerrë nga botimi Directorium ad passagium faciendum, në Recueil des historiens des croisades. Documents arméniens II.. III: Brocardus, Paris 1906, fq. 367 - 517. I përcjellë me përkthimin gjermanisht së pari u botua nga unë në DARDANIA, Zeits…

Perandoria romake kishte trashëguar nga periudha e mëhershme, ajo republikane, një sistem apo aparaturë shtetërore të fuqishme që i shërbeu si bazë për forcimin. krijimin dhe modifikimin e institucioneve me rëndësi të karakterit socio-ekonomik dhe ushtarak. Fillim shekulli i dytë shënon kohën kur ro…

Historia antike e Kosovës nisi me krijimin e shtetit të Dardanisë në shekullin IV p. e .s. Shteti i Dardanisë kishte territor qendror në Kosovën e sotme. Dardania u pushtua nga romakët kah fundi i shekullit të parë para erës sonë. Me rënien e pjesës perëndimore të Perandorisë Romake në vitin 476 të …