Zezonë në dukje e padepërtueshme, frikë, plot hije të çoroditura, një rrugëtim i rrezikshëm i mbushur me gracka, të cilave u duhen deshifruar simbolet dhe fytyrat e fshehura që të ecet përpara në rrugën e të kuptuarit dhe të dritës. Dhe më vonë, pas një pune të gjatë dhe plot durim, duke gërmuar the…

Ky artikull shqyrton përdorimin e narrativave nacionaliste në arkitekturë në qytetet shqiptare, duke u përqendruar më shumë në Tiranë, si pasqyrim i ndryshimit të dinamikave të pushtetit, të ideologjisë dhe të identitetit kombëtar përgjatë regjimeve të ndryshme politike. Që nga fillimi i shekullit X…

Perëndesha Dardane, e paraqitur si Dea Dardanicae në tri monumente të periudhës romake, është një hyjneshë që del me funksione të llojshme dhe ofron mundësi për përcjelljen e zhvillimit të kulteve dhe të besimit dardan në faza të ndryshme kohore. Monumentet e përkushtuara Perëndeshës Dardane duken m…

Në fillim të viteve ‘80 sistemi socialist totalitar në Shqipëri hyri në një fazë të veçantë që shënoi fundin e tij. Vitet ‘80 ishin vitet e staniacionit ekonomik që u pasua nga një krizë e përgjithshme dhe nga përpjekjet e pasuksesshme për të dalë prej saj. Nën trysninë e forcave antikomuniste dhe t…

Terminologjia islame është rrënjosur thellë në leksikun e shqipes. Termat islame janë të pranishme edhe në “Udha Muhammedane”, përkthyer nga Hafiz Ibrahim Dalliu. Në përkthimin e Dalliut gjejmë shumë huazime që i përkasin leksikut islam. Disa nga këto huazime autori i ka shfrytëzuar pa sqarime, kurs…

Datat përkujtimore, veçanërisht ato që kremtohen si festa zyrtare, nuk mund të caktohen rastësisht, por u përkasin episodeve më të rëndësishme e më përfaqësuese të ngjarjeve madhore të historisë, që mund të jenë fillimi, kulmimi e finalizimi i tyre si procese historike, si marrëveshje politike etj. …

Motivet ekzistenciale dhe konfliktet e trajtuara në përralla shprehin ngjarjet dhe bindjet e hershme të një populli, që pasi vishen me simbole dhe fantazi, më pas u transmetohen fëmijëve. Përralla nuk është vetëm universale; nuk është e njëjta thelb dhe e njëjta histori me fytyra të ndryshme, por pë…

Emërtimet e shkurtuara janë bërë një dukuri shumë e përhapur, veçanërisht në ditët e sotme. Ato janë shndërruar në realitete gjuhësore, sidomos në gjuhën e shkruar dhe tashmë shpesh flitet për to si realitete leksikografike. Dihet se krijimi i emërtimeve të shkurtuara është një prirje e brendshme e …

Epokat, drejtimet dhe rrymat letrare kanë përdorur simbolika me mite dhe qëndrime mitizuese në mënyra të ndryshme, deri në skaje krejt të kundërta. Ekzistojnë dy botëkuptime kryesore për klasifikimin e mitit: i pari, është miti prehistorik, që përfshin mitet e krijuara në periudhën para erës sonë. N…

Për Shqipërinë dhe shqiptarët, Austria përbën një emër disi të veçantë edhe në planin historik si faktor i jashtëm më i rëndësishmi në çështjen e Pavarësisë së Shqipërisë. Qëndrimi i Austro- Hungarisë spikat veçanërisht në Konferencën e Ambasadorëve në Londër më 1913 rreth kufijve tanë. Nuk është e …

Në epikën legjendare të shqiptarëve në përgjithësi e për më tepër, si më i hershëm në elementet e tij të veçanta, në Eposin e Kreshnikëve të këtij populli, në një qartësi mjaft të dallueshme, vërejmë të jenë të pranishme me shumicë mbetëza mitesh, besimesh, ritualesh, dokesh e veprimesh etiko-morale…

Pikëtakimi me ngjarjet apo figurat kryesore të historisë kombëtare nëpërmjet suvenirëve është një grishje e kahershme që ka mikluar jo vetëm të pasionuarit pas të kaluarës dhe koleksionistët, por cilindo që parapëlqen mediumet e personalizuara si përqasje kundrejt shkencës së Herodotit. Dokumentet h…