Në lokalitetin arkeologjik në Vërban të Kllokotit, afër Vitisë së Kosovës vazhdimisht gjenden artefakte të periudhës romake dhe bizantine. Më herët në këtë lokalitet janë gjetur një varg reliktesh nga periudha romake, në mesin e të cilëve pa dyshim vend të veçantë zë busti prej mermeri i “Zonjes Dar…

Ky studim shqyrton përbërjen etnike të Ulpianës gjatë shekujve I-IV pas Kr., duke u mbështetur në analizën e mbishkrimeve të dokumentuara në qytet dhe në zonën përreth. Qëllimi është të përcaktohet më qartë fizionomia shumetnike e kësaj qendre provinciale dhe të vlerësohen mënyrat se si proceset e r…

Këto ditë doli nga shtypi dhe u vu në qarkullim një monografi e re nga fusha e studimeve të historisë së arkitekturës shqiptare, që i kushtohet një gjinie të caktuar të kësaj arkitekture, xhamive, të ndërtuara nga shek. XV e deri në shek. XIX. Ndërtimi i këtyre faltoreve të besimit musliman, në një …

Herë pas here në literaturën shkencore, e jo vetëm në të, shfaqet hipoteza se shqiptarët aty ku ndodhen sot, kanë ardhur nga Kaukazi. Një hipotezë e tillë shtrohet përpara studiuesve dhe publikut, duke u nisur nga përmendja nëpër burime të ndryshme historike e një territori me emrin Albani. Dukuria …

Pothuajse 450 mbishkrime me alfabet arab vijnë deri në ditët e sotme, si trashëgimi e kulturës islame të periudhës së Perandorisë Osmane në Shqipëri. Ato janë mbledhur, transliteruar dhe përkthyer me kujdes nga orientalisti i njohur shqiptar, Buharaja Vexhi. Këto mbishkrime gjenden në rrethet e Bera…

Më shumë se një shekull më parë, Sami Frashëri, eruditi i shquar, ideologu i Rilindjes Kombëtare dhe kolosi i kulturës shqiptare dhe osmane, theksonte se kulturat e krijuara në Ballkan nuk duhet të jenë mure ndarëse, por ura bashkëpunimi dhe miqësie midis popujve të këtij rajoni. Si trashëgimi e kul…

Gurët e varreve janë një dëshmi e një pasurie shumë të rëndësishme kulturore. Forma e gurëve, pasqyra e tyre, veçantitë e zbukurimit të tyre në skulpturën e artit osman, paraqesin dhe zbulojnë edhe njëherë personalitetet, familjet dhe paraardhësit e tyre, profesionin e tyre, titujt, emrat e vërtetë …

Monumentet e Dardanisë me paraqitjet figurative dhe dekorative - simbolike si dhe me mbishkrimet e tyre gjatë antikitetit, krahas materialit tjetër arkeologjik, na ofrojnë të dhëna të vlefshme nga shumë aspekte të veprimtarisë së asaj kohe. Në njërën anë këtu janë ato të kultit, ndërsa në anën tjet…

Në territorin e ish-Mbretërisë Dardane, e cila pas pushtimit romak ishte bërë pjesë e provincës romake Moesia (dhe e cila pas ndarjes territoriale nga perandori Domician, nga viti 86 të erës sonë ishte bërë pjesë e provincës së re Moesia Superior), janë gjetur disa monumente epigrafike në tekstet e …

Lindja e dokumenteve historikisht ka ndodhur atëherë kur edhe ka lindur shkrimi si mënyrë komunikimi në shoqëri, si kërkesë objektive e zhvillimit shoqëror dhe si nevojë për funksionimin dhe zgjidhjen e problemeve të ndryshme njerëzore. Dokumentet e para i gjejmë herët, diku në mijëvjeçarin e tretë …

Botimi i korpusit të mbishkrimeve osmane nga Shqipëria dhe Mali i Zi, nga Profesor Mehmet Tutunçu (Tütüncü), përbën një kontribut për studimet shqiptare, veçanërisht për studimin dhe vlerësimin e ndërtimeve të kësaj periudhe jo të shkurtër të historisë sonë. Merita është e tij, e “Qendrës kërkimore …