Shkalla e lartë e integrimit të kulturës shqiptare deri në fund të shekullit XVIII i dha frymë edhe ndërgjegjes kombëtare shqiptare. Në sajë te kulturës shpirtërore dhe materiale mjaft të zhvilluar atëherë, shkalla e ndërgjegjes kombetare ishte më e lartë se simotrat e saj te popujt e tjerë nën robë…

Shtypi shqiptar zë fill që nga mesi i shekullit XIX, si domosdoshmëri e kërkesave të lëvizjes çlirimtare e veçmas me hovin e Rilindjes Kombëtare. Siç dihet, organet e para informative nuk mund të botoheshin në Shqipëri. Ato dolën në fillim me përpjekjet e atdhetarëve arbëreshë në Itali e Greqi. Sipa…

Përmbajtje e shkurtër: Pastrimi i gjuhës nga fjalët e huaja dhe pasurimi i saj me fjalë vendi, është një çështje e rëndësishme për gjuhësinë. Shumë letrarë e gjuhëtarë shqiptarë janë përpjekur ta pastrojnë gjuhën shqipe nga përdorimet e panevojshme të fjalëve të huaja e njëherazi edhe ta pasurojnë m…

Në fillim të shekullit të kaluar, atdhetari ynë i madh, Ismail Qemali, ndër të tjera, u drejtohej bashkatdhetarëve me këto fjalë: "Kurrë një komb nuk mund të rritet në vehte, pa shkolla dhe pa mësime... Duhet të jesh i verbër, që të mos marrësh vesh nevojën e shkollave kombëtare; duhet të jesh tradh…

It would seem heresy and absurd to deny the albanianism of the poetry of Girolamo De Rada. But whoever wants to be sincere, at least among the Albanians of Albania, cannot deny that there is something that sounds foreign to them; and this explains how in Albania, the poetry of De Rada, first admitte…

Girolamo De Rada is universally credited with having given the greatest impetus to the development of the Albanian language in the 19th century. He is almost the promoter or creator of the Albanian Question, both political-national and linguistic-literary. It is true that long before him the bishop …

Më 1836, pra, vetëm në moshën njëzetedyvjeçare, Jeronim De Rada do të nxirrte në dritë veprën e vet të parë, “Këngët e Milosaos”, birit të despotit të Shkodrës1. Ky krijim poetik është një kryevepër e letërsisë arbëreshe dhe, në një rrafsh më të gjerë, e letërsisë shqiptare. Njëkohësisht, ndonëse nu…

Onomastika e folklorit në veprën e Thimi Mitkos është një nga pjesët më të rëndësishme dhe njëherazi, shumë e pasur me emra të përveçëm vendesh e njerëzish, toponime e antroponime që janë pasqyruar në veprën e tij. Në veprën e Thimi Mitkos, përpos onomastikës, gjenden elemente logjike, etike, psikol…

Gjithçka e vyer, e shenjtë shpirtërore dhe patriotike, lartësohet përgjatë një Antologjie përmbledhëse e studimore, të përkthyesit të talentuar Fotaq Andrea, bashkëpunëtor e pasues i mjeshtrit të madh të përkthimeve, Jusuf Vrioni, në librin e dalë para pak kohe, Pena të…

Në këtë punim studimor do të analizojmë konceptet dhe mendimet e studiuesit të njohur Arshi Pipa për romantikun e parë shqiptar, Jeronim de Rada. Punimi ynë ka për bazë trilogjinë studimore të Arshi Pipës Trilogia Albanica II, Hieronymus De Rada (1978), një analizë që shtrihet nga linguistika (leksi…

Rilindësit dhe intelektualët shqiptarë gjithmonë kanë mbështetur mendimin se një popull që nuk ka historinë e vet, “zihet si i vdekur”. Njëkohësisht, në këtë kohë, edhe qarqet politike dhe kulturore të Europës, kur po shihnin se rënia e Perandorisë Osmane ishte shumë e afërt, filluan ta rrisnin gjit…

Në këtë editio princeps të ciklit të rapsodive “Kënka jushtërore” mbledhur e përpunuar nga F. A. Santori do të hedhim dritë mbi një aspekt pak apo aspak të njohur të një shkrimtari shumë prodhimtar arbëresh të shekullit XIX, kontributi i të cilit pak përmendet e mbahet parasysh: Franqisk Anton Santo…