Ndonëse që nga botimi i “Fjalorit të gjuhës së sotme shqipe” (1980) kanë kaluar 28 vjet dhe gjatë kësaj kohe janë botuar edhe tre fjalorë të tjerë të bazuar në të, asnjë nga këto vepra nuk i është nënshtruar gjykimit kritik të gjuhëtarëve, përveç përgojimit prej profanëve. Ndryshe nga ç’ndodhi me “…

Terminologjia e agronomisë në ditët e sotme, nga ana e përbërjes së njësive emërtuese në gjendjen dhe nivelin e zhvillimit të saj, është një sistem termash që i përgjigjet një sistemi konceptesh të fushës përkatëse të dijes. Në marrëdhënie me pjesën me të cilën lidhet, me pjesën e leksikut të zoovet…

Botimet kritike të veprave të autorëve të mëdhenj dhe studimet e tyre tekstologjike sot janë një mungesë e madhe për historinë e letërsisë shqipe dhe për historinë e gjuhës shqipe. Filologjia shqiptare, me gjithë të arriturat e konsiderueshme, vazhdon të ketë mungesa të ndjeshme në disa fusha të sa…

Kohët e fundit doli nga shtypi përmbledhja e kumtesave të Konferencës shkencore albanologjike “Autorët e trevës së Veriut në vështrim gjuhësor, letrar dhe historik”, organizuar nga Fakulteti i Shkencave Shoqërore të Universitetit “Luigj Gurakuqi në Shkodër, më 12 nëntor 2004, si dhe “100-vjetori i b…

Shqipja dhe greqishtja janë dy nga gjuhët më të vjetra dhe me kontakte të pandërprera shumëshekullore. Ato kanë përbashkësi që kanë lindur në kushte dhe nga faktorë të ndryshëm1, por kuptohet vetiu se si gjuhë që formojnë degë të veçanta brenda familjes indoevropiane, shpërfaqin edhe dallime.

Fondit të publicistikës shqiptare në fund të shekullit XIX iu shtua edhe një organ tjetër i ri me karakter politik dhe kulturor i shoqërisë “Dituria”, “Shqipëria” (1897-1899) numri i parë i së cilës u botua më 10 maj 1897 në Bukuresht. Kjo e përkohshme qarkulloi fillimisht një herë në javë dhe past…

Gjuha shqipe ka dy lloje nyjash: shquese dhe joshquese. Ndërsa e para është bërë objekt i shumë studimeve në aspektin sinkronik e diakronik, e dyta është trajtuar fare pak. Kjo për arsye se ndryshimet e nyjës joshquese janë shumë më të pakta se ato të nyjës shquese, e cila, duke iu ngjitur emrit, k…

Në gjuhësinë shqiptare të sotme bëhet fjalë për katër njësi sintaksore: gjymtyra, togfjalëshi, fjalia dhe periudha. Për periudhën ka pasur dhe ka diskutime dhe si rezultat për këtë njësi sintaksore kanë ardhur edhe dy emërtime të tjera: frazë dhe fjali e përbërë. Në gjuhësinë e sotme botërore gjymt…

Fillestarë të të njëjtit gjysmëshekulli, por jo të së njëjtës moshë; albanistë të shquar të gjuhësisë, kryesisht diakronike: Çabej, Riza, Domi dhe akademik Idriz Ajeti, në mjaft zgjidhje të historisë së gjuhës shqipe, mbeten “fjalë” përfundimtare. Ndër ta, Çabej dhe Ajeti duket se janë vijues të ze…

Rruga që ka përshkuar gjuha shqipe gjatë shekujve për t’i shpëtuar trysnisë asimiluese të gjuhëve të perandorive me të cilat është ndeshur për rreth gati dy mijëvjeçarë në truallin e vet dhe për t’u bërë gjuhë shkrimi, gjuhë kulture dhe gjuhë letrare e kombit shqiptar ka qenë e gjatë dhe e mundimsh…