Nicholas Rescher writes that “objectivity is not something we infer from the data; it is something we must presuppose. It is something that we postulate or presume from the very outset of our dealings with people’s claims about the world’s facts”. Such definition is just the opposite of objectivity …

Emri i Petro Markos ka qenë gjatë dhe shpesh pjesë e procesit tim të leximit, qysh kur, pavetëdijshëm, merrja një lloj kënaqësie të veçantë prej teksteve të tij. Që prej endjes nistore në rrëfimet e këtij shkrimtari e deri më sot, ky proces, përligjshëm, ka ndryshuar dhe më ka ndryshuar. Duke lexuar…

Botimet filologjiko-kritike mbi veprat themelore të letërsisë së vjetër shqipe të realizuara vitet e fundit kanë pasuruar një kontekst të rëndësishëm të studimit të historisë së kësaj letërsie. Realizimi i njëpasnjëshëm i tyre dhe mbi kritere të mirëfillta të metodave të fundit kërkimore plotësoi në…

Romani shqiptar pati veçanësinë e vet në krahasim me romanin evropian. Ai u zhvillua midis vonesave dhe “djegies së etapave”. Ky zhanër do ta shihte për herë të parë dritën në Shqipëri në një kohë që romani në Europë përjetonte “kohën e vet të artë”. Në letërsinë shqiptare ky lloj aq dinamik dhe i …

Kur lexon “Intervistë me vetveten” dhe njeh, të rrëfyer nga vetë shkrimtari, rrugëtimin e jetës së tij, dhe pastaj, më tej, disa nga romanet e tij, të lind një perceptim i çuditshëm; a thua shkrimtari e jeton jetën sikur të ishte heroi i një romani dhe, nga ana tjetër, i shkruan romanet sikur të ish…

Me datën 19. 11. 2013 në qytetin e Zagrebit u mbajt një konferencë shkencore për gjuhën shqipe, organizuar nga Komunitetit Shqiptar i Kroacisë. Në këtë konferencë merrnin pjesë autoritete vendore, ambasadori i Shqipërisë dhe ambasadorja e Kosovës, si edhe shumë intelektualë të kryeqytetit kroat. Nga…

Nga veprat më të rëndësishme të P. Markos është dhe “Hasta la vista”. Ky roman është po ashtu i rëndësishëm në historinë e letërsisë shqipe, në fondin e zgjedhur të romanit shqip si sprovë dhe arritje e madhe njëherësh. Për shkaqe jashtë letrare (skualifikimi politiko-policor i autorit në periudhën …

orték m. “rruzull i madh bore, që rrokulliset nga malet e larta dhe merr me vete ç’gjen përpara”. Fjalë e dialektit gegë, që shumësin e bën ortiqe. Në epikën legjendare: Ushtojnë lugjet prej ortiqesh; prej ortiqesh kah po bijnë ndër gropa. Formim i brendshëm nga emrin rrotë, që ka marrë një o- si pa…

Tregimtaria mund të konsiderohet si një pjesë aspak e anashkalueshme e krijimtarisë së Petro Markos, që, ndonëse nuk është trajtuar sa duhet, meriton vëmendje. Përgjithësisht studiohen e diskutohen romanet e tij. Ai konsiderohet vetëm si romancier, ndonjëherë dhe si publicist, ndërkohë që me tregime…

“Paralelizmat nuk mund të jenë asnjëherë të përsosura, ato shpien në mënyrë të nevojshme në krahun tjetër, në atë të dallimeve. Është vetë mekanizmi i letërsisë së krahasuar që punon kësisoj”, - vëren Fric Shtrihu në veprën e tij “Letërsi botërore dhe letërsi e krahasuar”1. Në këtë kontekst kuptimo…

Sintaksa e gjuhës shqipe, Fraza e përbërë, Arbëria, 2013 e M. Totonit është vepra më e fundit ndër botimet nga fusha e sintaksës së gjuhës shqipe. Kjo vepër, e një rëndësie të veçantë për gjuhësinë tonë, është sintezë e punës shumëvjeçare e njërit prej studiuesve më të spikatur në fushën e sintaksës…

Gjatë dy dekadave të fundme letërsia e Petro Markos është shpenguar e rikthyer. Duke iu referuar Intervistës me vetveten, shkruar në vitet 1980 dhebotuar me titullin Retë dhe gurët, mund të thuhet se vepra e tij është bërë tashmë e njohur në tërësinë e vet. Kjo kupton kthimin në komunikim të veprave…