964 results

Page 49 / 81

Roli patriotik e intelektual i Mehmet Pashë Derallës

Ermir Nika
Studimeve shqiptare, kohë pas kohe, i janë bashkëlidhur vepra dhe punime të cilat hedhin dritë dhe trajtojnë në këndvështrime të ndryshme, rolin dhe kontributin e protagonistëve të ndryshëm në dobi të çështjes kombëtare. Parë në këtë këndvështrim, shumë studiues i janë rikthyer më shumë se njëherë t…

Pavarësia, shtetformimi dhe probleme të memories historike

Afrim Krasniqi
Në 104 vjetët e shtetit shqiptar, ngjarja më e rëndësishme politike e shtetërore mbetet Kuvendi i Vlorës (1912), me shpalljen e Pavarësisë dhe krijimin e shtetit. Proklamimi i pavarësisë, por edhe krijimi i qeverisë së parë, parlamentit të parë, sistemit të parë përfaqësues, legjislacionit të parë s…

Themelues i Ministrisë së Luftës dhe fryma e re kombëtare Shqiptare (Mehmet Pashë Deralla)

Zaho Golemi, Aurora Golemi
Ministri i parë i Luftës, Mehmet Pashë Deralla ishte atdhetar i klasës së lartë. Ai ishte një patriot i flaktë, ushtarak i zgjuar që me jetën dhe veprimtarinë e tij shkroi epope lavdie dhe krenarie kombëtare. Gjeneral Deralla ka qenë ideator, organizator, udhëheqës dhe frymëzues i mjaft kuvendeve mb…

Vendi i leksikut terminologjik islam në fjalorët shpjegues të shqipes (1954, 1980, 2006)

Abdurrahim Maxhuni
Ndonëse leksikografia shqipe ka një traditë të gjatë, duke filluar me Fjalorin e Bardhit, shqipes i ka munguar deri vonë fjalori shpjegues, ku do të përfaqësohej pasuria leksikore e saj. Një punë e tillë me përmasa të mëdha kombëtare, u mundësua vetëm më 1954, kur u botua fjalori i parë shpjegues i …

Poet i revoltës ekzistenciale dhe i dhimbjes sublime (Portreti krijues i Ali Podrimjes)

Sali Bytyçi
Krijimtaria letrare e poetit kombëtar Ali Podrimja shtrihet përgjatë një periudhe më shumë se gjysmë shekulli. Kjo krijimtari zë fill në kohën kur letërsia shqipe në ish-Jugosllavi, që kishte nisur të publikohej menjëherë pas Luftës së Dytë Botërore (sapo kishte hyrë në dekadën e dytë të saj), krijo…
OA Art Studies SQ

Gëzim Qëndro dhe nxjerrja në dritë e “Aventurës seminale të gjurmës”

Agron Mesi
Emri i Gëzim Qëndros (22 dhjetor 1957 – 27 shkurt 2018) për ne të gjithë lidhet menjëherë dhe ngushtësisht me kritikën dhe historinë e artit shqiptar të pas viteve ’90. Ai njihet mirë si autor i një sërë përkthimesh të teksteve ndër më të rëndësishmetmbi historinë dhe teorinë e artit dhe, njëkohësis…
OA Art Studies SQ

“Shkatërrojini! -tha”

Sven Spieker
Teksti i mëposhtëm bazohet në një kumtesë që kam dhënë në Muzeun e Arteve të Bukura të Budapestit në muajin shkurt të vitit 2020, në kuadrin e konferencës ndërkombëtare Artpool40 – Active Archives and Art Networks (“Artpool40 – Arkivat aktivë dhe rrjetet e artit”), organizuar nga Artpool Art Researc…
OA Art Studies SQ

Politika e artit të instalacionit si politikë e arkivit

Jonida Gashi
Në këtë artikull shqyrtohen tri ekspozita që janё hapur vitet e fundit nё Tiranё, të cilat kanё nё fokus arkivat e periudhës komuniste të Ministrisë së Mbrojtjes (Bunk’Art I), Ministrisë së Brendshme (Bunk’Art II) dhe ish-Sigurimit të Shtetit (Shtëpia e Gjetheve). Ajo çka të bie në sy kur i sheh kët…

Gjuha shqipe standarde dhe fjalori kombëtar

Hajri Shehu
Ne kemi një gjuhë standarde dhe është përgjegjësi e Fjalorit tonë kombëtar të paraqesë këtë gjuhë standarde, që vjen nga parimi kryesor leksikografik: kodifikohet gjuha që përdoret realisht. Autori argumenton se Fjalorët kombëtarë të shqipes kanë ligjshmuar objektivisht atë që realisht ka gjuha e më…

Rreth ndihmesës së Nelo Drizarit në leksikografinë anglisht-shqip e shqip-anglisht

Valter Memisha
Në SHBA përmbi 100 e ca vjet jeton një komunitet shqiptar nga i cili kanë dalë figura të shquara, si F. Noli, F. Konica, K. Çekrezi, Q. Panariti, P. Prifti etj., që i kanë dhënë shumë kulturës sonë kombëtare. Midis tyre veçohet dhe Nelo Drizari (Zenel Hysen Sulaj) (1902-1976), i njohur si gazetar, s…