Gradeci i Tetovës, në ato lugina të bukura në prehër të malit Sharr, do të zgjohej një mëngjes të largët të pranverës së vitit 1848, me disa të shtëna pushke. Në shtëpinë e Hasan Derallës pat lindur djalë. Asokohe, mjaft djem shqiptarë merrnin udhët e Anadollit, për të mos u kthyer më, por gjithsesi…

Padyshim që historia e një kombi, është historia e familjeve të mëdha të këtij kombi. Familjet e mëdha shqiptare kanë qenë në çdo kohë barrikadat e para ndaj çdo rrebeshi, të paepura në stoicizmin e tyre, ato kanë pritur e janë përballur me hordhi armiqsh gjithfarësh, duke mbrojtur njëherazi nderin …

Objekt studimi, i këtij punimi shkencor është veprimtaria politike-ushtarake e Derallëve – Mehmet Pashë Derallës, në valën e kryengritjes së përgjithshme shqiptare. Në këtë e për një figurë të dalluar, i cili jep një kontribut të dukshëm në fazën e fundit të Lëvizjes Kombëtare Shqiptare, duke qenë e…

Ministri i parë i Luftës, Mehmet Pashë Deralla ishte atdhetar i klasës së lartë. Ai ishte një patriot i flaktë, ushtarak i zgjuar që me jetën dhe veprimtarinë e tij shkroi epope lavdie dhe krenarie kombëtare. Gjeneral Deralla ka qenë ideator, organizator, udhëheqës dhe frymëzues i mjaft kuvendeve mb…

Atje ku është etnia dhe shumësia shqiptare, atje është Shqipëria –lajtmotiv i rilindësve. Një ndër veprimtarët më të spikatur të Lëvizjes Kombëtare në trevat verilindore është edhe Mehmet Deralla. Emri i këtij personaliteti figuron edhe si Mehmet Pashë Deralla, apo Mehmet Pashë Tetova. Veprimtaria e…

In this article we reflect on the archive and its relation to justice, memory and time, by focusing on Esat Shala’s lifetime archiving ‘project’. Esat Shala, a young man from the village of Krajkova, Kosovo, has been collecting for more than twenty years video and audio records, photographs and diar…

Krijimtaria letrare e poetit kombëtar Ali Podrimja shtrihet përgjatë një periudhe më shumë se gjysmë shekulli. Kjo krijimtari zë fill në kohën kur letërsia shqipe në ish-Jugosllavi, që kishte nisur të publikohej menjëherë pas Luftës së Dytë Botërore (sapo kishte hyrë në dekadën e dytë të saj), krijo…

Prefekti është një komedi me tri akte, e shkruar nga autori dhe aktori elbasanas Besim Levonja (1922–1968). Kjo vepër nisi si skeç gjatë periudhës së teatrit partizan (1942–1944).Teksti mori një formë dramaturgjike të plotë katër vite pas çlirimit të Shqipërisë (1948), vit kur dhe u vu për herë të p…

Gjatë diktaturës komuniste, regjimi shqiptar ngriti një numër të konsiderueshëm lapidarësh në pothuajse çdo fshat, qytezë dhe qytet të vendit. Këto monolite prej betoni funksiononin si monumente që përkujtonin një sërë “dëshmorësh të kombit” rënë gjatë Luftës Nacional-Çlirimtare (1944-5), dhe në të …

Krijimi i zonës bullgare të pushtimit në Kosovë në trevat shqiptare verilindore, krahas zonave italiane dhe gjermane, të formuara me rastin e kapitullimit të Mbretërisë Jugosllave, në prill të vitit 1941, kanë një parahistori nga vitet 16-18. Korrespondon deri-diku si shtrirja gjeografike e zonës bu…

integritetin territorial të Portës së Lartë, duke u përpjekur që këtë perandori ta nxiste edhe për t’u reformuar. Perandori rus hapur ishte shprehur se, në rast të shpërbërjes së Perandorisë Osmane, ai nuk do të lejonte që në Kostandinopojë të vendosej pushteti britanik, ashtu siç nuk planifikonte q…

Lufta 1998-1999 në Kosovë vazhdon të shtrijë ndikimin e saj veçanërisht tek ata/o, të cilët ende nuk kanë gjetur të afërmit e tyre. Bazuar në punë etnografike në terren ky artikull fokusohet në mënyrën se si prindërit e fëmijëve të zhdukur e përjetojnë dhe ballafaqohen me humbjen e tyre edhe pesëmbë…