Në studimet tona gjuhësore ka zënë vend mendimi se kemi dy lloj emërzimesh: emërzim të qëndrueshëm (mbiemri ka kaluar përfundimisht në klasën e emrit) dhe emërzim kontekstual (mbiemri përdoret si emër në një kontekst të caktuar ligjërimor) (Dhrimo, 1971:82; GA, 2002:182). Mbi bazën e këtij dallimi m…

Studimet filologjike tekstuale shqiptare kanë një traditë të vonë zhvillimi, dhe kjo ka arsyet e veta, ku në radhë të parë rendisim fillesat relativisht të vona të shkrimit shqip. Këtë gjendje e pati vënë re në kohën e tij filologu i shquar francez Mario Roques (Rok), i cili shprehej se, ndërsa stud…

Në Arkivin Qendror të Shtetit (AQSH), në morinë e fondeve personale, ruhen edhe dorëshkrime të Franqisk Anton Santorit të cilat pas përpunimit janë të mbledhura në dosjen n. 161. Kjo dosje përmban ndër të tjera edhe dorëshkrimet e më se 100 përrallëzave (fabulave) të përkthyera apo përpunuara nga Sa…

Doktrina e kërshtenë e përpiluar nga Gjon Nikollë Kazazi (1743) i përket një konteksti më vete sa i takon periudhës në të cilën sheh dritën e shtypit, gjithashtu dhe destinacionit dhe përmasave modeste të vëllimit të saj. Bëhet fjalë për një nga ndërmarrjet më të rëndësishme që synojnë të përafrojnë…

Para disa muajsh, studimet buzukiane, si dhe ato për leksikun historik të shqipes, u pasuruan me një monografi të re e të thelluar të albanologut austriak Joachim Matzinger rreth mënyrave dhe mjeteve të formimit të emrave e mbiemrave në dokumentet më të hershme të shqipes së shkruar. Duke qenë e par…

Objekt i këtij studimi janë bërë arritjet e gjertanishme të kërkimeve noliane në Kosovë. Shënimi i 50-vjetorit të vdekjes së tij na obligoi që të merremi më gjerësisht me vazhdimin e kërkimeve të veprës dhe të bëmave të tij të shumta dhe me ndikim në jetën e popullit shqiptar; t’i kthehemi studimit …

Një vepër që përmbledh në vetvete një kompleks modelesh librore me një lidhje tematike mes tyre të orientuar si nga koha në të cilën u përpilua, si nga modelet tekstore analoge të një tradite shkrimore që rreh të pasqyrojë shkrimet e shenjta në pikëpamje të zbatimit kateketik dhe të përditshmërisë s…

Varianti doktrinar i gatitur nga G. Guagliata S.I., botuar në Romë në vitin 1845, përbën një tekst kryesisht dygjuhësh që merr përsipër shtjellimin e disa elementeve të rëndësishme që trajtohen në variante të ngjashme që kanë në themel të tyre Doktrinën e kërshtenë të Bellarminos. Sa i përket ndërti…

Është besuar e thënë në studimet e derisotme se letërsia kuteliane (proza veçanërisht) është e strukturuar më së shumti si një letërsi moderne. Si një ndër shfaqjet e këtij lloj moderniteti është parë edhe prania në thurjen stilistike të saj, e disa dukurive e aspekteve të oralitetit. Në fakt, vetëm…

Bardhyl Demiraj na paraqitet gjithnjë e më shumë si studiues i shumanshëm në fusha të ndryshme të albanologjisë: histori e gjuhës shqipe, gjuhësi krahasuese-historike, filologji e teksteve të vjetra, histori e shkrimit të shqipes dhe së fundi etnolinguistikë. Libri i fundit është një triptik studime…

Fillimet e filologjisë shqipe të tekstit shenjohen në dekadat e para të shekullit XX. Imzot Paolo Schirò, me një transkriptim të plotë të Mesharit të Gjon Buzukut, që pritet të botohet së shpejti; mund të konsiderohet themeluesi i filologjisë moderne shqiptare. Àt Justin Rrota, me Monumenti mâ i vje…

Injac Zamputi spikat në studimet tona si një kërkues këmbëngulës që nuk bëri dallim mes disiplinave që i shërbejnë sistemimit dhe kontekstualizimit të ngjarjeve historike më të rëndësishme të mesjetës së vonë shqiptare dhe periudhave që e pasojnë atë. Gjurmues serioz i një dokumentacioni që dëshmon…