Paçka se në kushte jo të favorshme, madje diskriminuese, kinematografia shqiptare në Kosovë ka lënë gjurmët e veta nëarealin kulturor dhe artistik të popullit shqiptar, aty e në tërësinë hapësinore të tij. Historia e zhvillimit të saj, ashtu nën trysni siç ka qenë, e pakët apo e vonshme, sikurse edh…

Në mars të vitit 2011, një tërmet i fuqishëm goditi Japoninë. Ai u ndoq nga një cunam vdekjeprurës, që shkaktoi dëme të pamatshme në centralin bërthamor të Fukushimës, duke shkaktuar mijëra vdekje dhe një katastrofë të vërtetë ekologjike dhe shoqërore të përmasave të paimagjinueshme. Në këtë pikë të…

Dëgjojmë shpesh të thuhet se imazhi lëvizës ka një marrëdhënie të privilegjuar me kohën, dhe kjo vlen sidomos për imazhet e fiksuara në pelikul. Për shumëkënd, historianë, studiues e teoricienë të kinemasë dhe jo vetëm, pelikula vazhdon të ketë një marrëdhënie të privilegjuar me kohën, edhe pse tekn…

Gjatë diktaturës komuniste, regjimi shqiptar ngriti një numër të konsiderueshëm lapidarësh në pothuajse çdo fshat, qytezë dhe qytet të vendit. Këto monolite prej betoni funksiononin si monumente që përkujtonin një sërë “dëshmorësh të kombit” rënë gjatë Luftës Nacional-Çlirimtare (1944-5), dhe në të …

Prefekti është një komedi me tri akte, e shkruar nga autori dhe aktori elbasanas Besim Levonja (1922–1968). Kjo vepër nisi si skeç gjatë periudhës së teatrit partizan (1942–1944).Teksti mori një formë dramaturgjike të plotë katër vite pas çlirimit të Shqipërisë (1948), vit kur dhe u vu për herë të p…

Më datën 27 prill 2022, Akademia e Shkencave e Shqipërisë, në bashkëpunim me Departamentin e Studimeve Letrare të Institutit të Gjuhësisë dhe të Letërsisë (ASA), organizoi tryezën shkencore me temë ”Qasje shkencore mbi veprën e Etëhem Haxhiademit: ftesë e shtysë për një rilexim të dramatikës së tij”…

Ndër pyetjet/çështjet që kanë qenë dhe vazhdojnë të jenë objekt diskutimi dhe kërkimi shkencor në lidhje me sistemin rasor të gjuhës shqipe mund të renditen: (i) kemi praninë e rasës gjinore apo të asaj dhanore në gjuhën shqipe (?); (ii) a kemi rasë rrjedhore në gjuhën shqipe (?); (iii) a ka rasë v…

Monografia “Gjedhet e eptimit foljor në gjuhën shqipe” me autor gjuhëtarin Leonard Dauti përfaqëson një model krejtësisht të ri të klasifikimit të foljeve në gjuhën shqipe, bazuar në teori bashkëkohore të trajtesave të tilla në rrafshin morfologjik. Pas botimit të librit “Hyrje në gjuhësi teksti” (S…

Në këtë punim do të prezantojmë disa rezultate të një pune ende në vijim mbi disa tekste të traditës islame, të shkruara me alfabet grek nga autorë bektashianë. Dukuria meriton një vëmendje specifike për shkak se përbën një shembull të pa marrë parasysh sa duhet (përveç përpjekjeve tona) në studimet…

Më 2 prill 2022 u nda nga jeta prof. Grigore Brâncuş, një nga gjuhëtarët më të shquar rumunë, anëtar titullar i Akademisë së Shkencave të Rumanisë. Grigore Brâncuş kreu studimet në Fakultetin e Filologjisë të Universitetit të Bukureshtit më 1953 dhe filloi punën në katedrën e gjuhës rumune, ku dha m…

Ne kemi një gjuhë standarde dhe është përgjegjësi e Fjalorit tonë kombëtar të paraqesë këtë gjuhë standarde, që vjen nga parimi kryesor leksikografik: kodifikohet gjuha që përdoret realisht. Autori argumenton se Fjalorët kombëtarë të shqipes kanë ligjshmuar objektivisht atë që realisht ka gjuha e më…

Në kuadrin e Ditëve të Albanologjisë, veprimtarive të përvitshme të Akademisë së Studimeve Albanologjike, Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë organizoi më 17 dhjetor 2021 Konferencën shkencore ndërkombëtare “Fjalëformimi në dritën e qasjeve dhe të prirjeve bashkëkohore”, në të cilën, nëpërmjet pru…