Rruga që ka përshkuar gjuha shqipe gjatë shekujve për t’i shpëtuar trysnisë asimiluese të gjuhëve të perandorive me të cilat është ndeshur për rreth gati dy mijëvjeçarë në truallin e vet dhe për t’u bërë gjuhë shkrimi, gjuhë kulture dhe gjuhë letrare e kombit shqiptar ka qenë e gjatë dhe e mundimsh…

Termi anaforë përdoret në kontekste të shumta dhe me kuptime të ndryshme, në letërsi dhe në gjuhësi. Në këtë punim do t’i referohemi anaforës në gjuhësi, që përfshin çdo proces të rimarrjes së një sintagme emërore SE, së një sintagme foljore (SF), por dhe të një pjese fjalie ose një fjalie të tërë.

Në pamje të parë duket e vështirë të përcaktosh kufijtë e interpretimit, aq më e vështirë kur kufijtë e vetë veprës priren t’i kalojnë ato të interpretuesve të vet të mundshëm e të gjeneruar apo të gjenerueshëm nga vetë ajo. Kjo vendosje kufijsh mes veprës dhe interpretuesve, në vend të ndihmojë të …

Ndonëse që nga botimi i “Fjalorit të gjuhës së sotme shqipe” (1980) kanë kaluar 28 vjet dhe gjatë kësaj kohe janë botuar edhe tre fjalorë të tjerë të bazuar në të, asnjë nga këto vepra nuk i është nënshtruar gjykimit kritik të gjuhëtarëve, përveç përgojimit prej profanëve. Ndryshe nga ç’ndodhi me “…

Individualiteti i një shkrimtari është vështirë të kuptohet jashtë disa lidhjeve me ndikim kushtëzues: jeta, vepra, koha, njerëzit, shoqëria, shteti, lexuesi, ndërgjegjja letrare e politike dhe liria. Në rastin e Martin Camajt mund të thuhet se përveçimi i indivi- dualitetit krijues dhe i tipareve t…

Gjuhët njerëzore, shpjegon Claude Hagëge-i', janë si organizmat e gjallë dhe sillen si të tillë, çka do të thotë se njohin dhe praktikojnë dy procese jetike, ndër të tjera, përvetimin dhe shpërvetimin. Kështu ka ndodhur e ndodh edhe me shqipen, kështu do të ndodhë me të edhe në të ardhmen. Shqipja, …

Prej kohësh në studimet albanologjike, të dhënat e onomastikës dhe hulumtimet e shqyrtiraet e hapëta rreth emrave të viseve (toponimeve) dhe emrave të njerëzve (patronimeve dhe antroponimeve) kanë përbërë një mëtim lë lakmueshëm për studiuesit më në zë. Madje, nuk mund të mos themi se, në hapat e pa…

Përemrat pronore të gjuhës shqipe paraqesin interes të veçantë për rrugën e formimit dhe të evolucionit të tyre. Në krahasim me gjuhët e tjera të familjes indoeuropiane. gjuha shqipe ka ndjekur një rrugë krejtësisht vetjake në krijimin e këtyre përemrave, prandaj hulumtimi i saj paraqet interes shke…

Shpesh kur flitet për jetën e Naim Frashërit (1846-1900) përmendet pa shumë hollësi dhe qëndrimi i tij gjashtëmujor me qëllime kurimi në Baden të Austrisë. Para disa vjetësh, me rastin e 100-vjetorit të vdekjes, më lindi dëshira për ta ndriçuar pak më nga afer këtë episod nga jeta e poetit të adhuru…

Siç dihet, leksiku politiko-shoqëror përfshin njësitë gjuhësore (ljalë, terma e kuptime) që përdoren në njërin prej stileve më të rëndësishme të gjuhës (në fushën e publicistikës dhe të veprimtarisë së partive e të organizatave të ndryshme qeveritare e joqeveritare, të fjalimeve ose të bisedave të p…