311 results

Page 20 / 26

Disa të dhëna përjetën në qytetet shqiptare gjatë shekujve xiv-xvi

Fidan Zeneli
Punimi trajton me kujdes ecurinë e jetës në qytetet shqiptare në shekujt e mesjetës dhe fillimit të periudhës osmane. Autori i ka kushtuar vëmendje të rëndësishme qyteteve shqiptare dhe veprimtarisë së tyre nga shekujt XII deri më XV. Për t’u kuptuar më objektivisht kjo periudhë është dashur të bëhe…

Eliminimi i elitës fetare të Shqiptarëve si formë e gjenocidit serb (1878-1999)

Nuridin Ahmeti
Pjesë e rëndësishme e shoqërisë shqiptare gjatë historisë janë edhe krerët fetarë. Të lidhur me vendin dhe popullin ku shërbenin, sa herë popullit i është ekspozuar gjenocidit nuk janë kursyer as ata. Duke qenë se kjo shtresë kishte rol të veçantë shpirtëror, por edhe intelektual, ndikimi i saj në s…

Mësimi i gjuhës frënge në gjimnazet Rushdije dhe Idadije në Kosovë (1885-1912): Fillimi i formimit të elitës shqiptare “alla franga”

Sadik Mehmeti
Në kuadër të reformave arsimore, të ndërmarra në Perandorinë Osmane, rëndësi të madhe iu dha edhe modernizimit dhe hapjes së shkollave të mesme - gjimnazeve rushdije dhe idâdije të cilat ishin me karakter laik. Nga viti 1855 e këndej edhe në Kosovë (në kufijtë e sotëm administrativë), u hapën gjiths…

Lef Nosi si mbledhës i folklorit në arkivin e iaksa-ës

Rovena Vata · Akademia e Studimeve Albanologjike
Lef Nosi është një figurë sa e rëndësishme, aq dhe e veçantë. Janë të shumta provat të cilat dëshmojnë ndihmesën e këtij firmëtari të Pavarësisë në çështjen kombëtare. Ai lindi në lagjen Kala të qytetit të Elbasanit më 9 prill 1877. Mësimet e para i mori në vendlindje. Nisi dhe zhvilloi aktivitete p…

Koleksionet muzeore në muzeun historik kombëtar dhe roli i tyre në rrëfimin e historisë

Dorian Koçi · Muzeu Historik Kombëtar
Në mjediset e Muzeut Historik Kombëtar gjenden rreth 6.200 objekte, të cilat i përkasin një periudhe relativisht të gjatë kohore, duke filluar nga mijëvjeçari IV para Krishtit dhe deri në gjysmën e dytë të shekullit XX. Për konceptimin dhe përmbajtjen e Muzeut Historik Kombëtar punoi një grup pune, …
OA Univers SQ

Zhvillimet energjitike dhe ndikimi i energjisë bërthamore në mjedisin botëror

Luan Qafmolla
Sistemi energjetik është elementi më i rëndësishëm për funksionimin e shoqërive bashkëkohore dhe veçanërisht të sistemit ekonomik. Historia e njerëzimit, që nga lashtësia, është e lidhur ngushtë me zhvillimet teknologjike. Këto zhvillime në vende të ndryshme të botës u pasuan me shumë shpikje teknol…
OA Univers SQ

Roli i institucionit të vakëfit në zhvillimin e qytetit shqiptar gjatë periudhës osmane

Eduart Caka
Vakëfi është një institucion sa i dëgjuar, po aq edhe i panjohur për shoqërinë tonë. Të çudit fakti se, përveç opinionit të gjerë, edhe studiues seriozë gabohen duke e konsideruar vakëfin thjesht “si një institucion fetar”. “Në Perandorinë otomane, rrjedhimisht edhe në vendin tonë, grumbullimi i dyq…
OA Univers SQ

Një analizë e ahengut dhe ndërthurjes së elementeve të kulturës tradicionale shqiptare me atë osmane

Denis Bizhga
Meloditë e muzikës qytetare të Shkodrës përmbajnë elemente të muzikës profesionale shqiptare. Stili muzikor i Shkodrës është krijuar në një qytet të madh me ndikim ekonomik, social dhe kulturor për shumë vite. Ai ka një nivel të lartë të sofistikimit të melodisë “arioso”, si rrjedhojë e performancës…
OA Optime SQ

Krijimi i shteteve ballkanike dhe shqiptarët

Ndriçim Mehmeti · Albanian University
Gadishulli ballkanik, deri në fund të shek. XIX ishte nën zotërimin e Perandorisë Osmane. Rrudhja e Perandorisë Osmane, luftërat e saj me Rusinë dhe ndërhyrja e Fuqive të Mëdha, bëri që dalëngadalë, osmanët të humbasin terrenin në Ballkan. Veç këtyre faktorëve të jashtëm, nuk ka dyshim se edhe vetë …

Sulejman Pashë Vërlaci një figurë elitare kulturore kombëtare

Ahmet Mehmeti
Në shekullin XVIII, në skenën politike shqiptare dolën një seri figurash të spikatura politike e shoqërore, një pjesë e mirë me prejardhje nga dyer të mëdha fisnike shqiptare; disa më tradicionale që nga periudha paraosmane, ndërsa disa të tjera të fuqizuara në rangun e fisnikërisë së mirëfilltë, në…