574 results

Page 20 / 48
OA Univers SQ

Eposi i kreshnikëve si përmendore madhështore e kulturës ligjërimore të shqipes

Prof. dr. Gjovalin Shkurtaj
Artikulli është marr nga studimi “Etnografia e të folurit në eposin e Kreshnikëve”, mbajtur edhe si punim në Konferencën shkencore kushtuar eposit të Kreshnikëve, në Prishtinë, gusht 2010. Eposi i Kreshnikëve përbën një përmendore të mrekullueshme të kulturës së gjuhës, një trashëgimi të paçmueshme …
OA Univers SQ

Dervish Hima publicist dhe veprimtar i Rilindjes Kombëtare

Dr. sc. Fahredin Shabani
Ibrahim Naxhi Spahiu, i njohur me emrin Dervish Hima, me invencionin (dhuntinë) e logjikën e thellë prej një njohësi të mirë rrethanash politike në Ballkan dhe brenda Perandorisë Osmane mbeti njëri ndër kuadrot më të spikatur të mendimit politik të Rilindjes Kombëtare Shqiptare. I rritur dhe i eduku…
OA Univers SQ

Vlerat historike dhe gjuhësore të mbishkrimeve me alfabet arab në Shqipëri

Prof. Dr. Ramiz Zekaj
Pothuajse 450 mbishkrime me alfabet arab vijnë deri në ditët e sotme, si trashëgimi e kulturës islame të periudhës së Perandorisë Osmane në Shqipëri. Ato janë mbledhur, transliteruar dhe përkthyer me kujdes nga orientalisti i njohur shqiptar, Buharaja Vexhi. Këto mbishkrime gjenden në rrethet e Bera…
OA Univers SQ

Një vepër e re unike “Fjalori i sociologjisë”

Revista Univers
Në sferën e shkencave shoqërore sociologjia, e cila paraqet studimin sistematik të shoqërisë njerëzore, zë një vend me peshë shumë të madhe (jo vetëm për 833 faqet), siç është edhe botimi “Fjalori i sociologjisë” i autorit Ali Pajaziti. Të bësh sociologji do të thotë të kesh frymë dinamike, të merre…
OA Univers SQ

Dialogu – i vetmi mjet për të arritur paqen dhe mirëkuptimin ndërfetar

Nuri Dragoj
Është koha për të shmangur të gjitha kundërshtitë, të cilat ndonjëherë shfaqen alarmuese, mes civilizimit perëndimor dhe atij islam, që duket sikur kanë për mision të përjashtojnë njëra-tjetrën. Edhe pse të rralla, ka pasur shfaqje e dukuri që krijojnë ngacmime shpirtërore, reagime të pavend dhe tër…

Adresimi I TIK-ut në kurrikulë dhe vështirësitë në zbatimin e lëndës teknologji me TIK në shkollat e mesme të ulëta

Agim Bujari, Sahare Havolli · Pedagogic Institute of Kosovo
Kurrikula lëndore Teknologji me TIK zbatohet që nga klasa e gjashtë e arsimit të mesëm të ulët. Në kuadër të kësaj lënde, nxënësit mësojnë dhe marrin njohuritë lidhur me teknologjinë dhe bazat elementare të teknologjisë informative, me kompjuter dhe pajisje të tjera elektronike. Qëllimi i këtij stu…

Kënga si mjedis i nostalgjisë dhe udhëtimit përtej kufijve: rasti i këngëtarit Petrit Çarkaxhiu dhe i rock-folk grupit shqiptar Jericho

Lumnije Kadriu
Muzika është një mjet i fuqishëm për nxitjen e emocioneve dhe disponimeve të ndryshme. Nostalgjia është një nga ato emocione që ka qenë objekt i kërkimeve antropologjike tash e disa kohë. Nga pikëpamja sociale, ajo mund të përjetohet si një emocion personal dhe/ose grupor që zbulon dhe përfshin dime…

Kuptimësia mitike e ngjyrave në përmbajtjen e eposit heroik (Sipas shembujve të ngjyrës së zezë dhe të bardhë)

Izaim Murtezani
Ngjyrat paraqesin një element tejet të rëndësishëm në kuadër të sistemit të kulturës tradicionale. Ato gjithsesi se reflektojnë bindjet dhe besimet e ndryshme që njeriu i lashtë ka manifestuar kundrejt perceptimit të realitetit objektiv. Meqenëse bëhet fjalë për një vetëdije arkaike atëherë edhe kup…

Etnomuzikologia daneze Birthe Traerup dhe hulumtimet e saj në Kosovë: një letërkëmbim profesional e miqësor me Anton Çettën

Arbnora Dushi
Birthe Traerup (1930 – 2022) ishte etnomuzikologe daneze që ka dhënë një kontribut të jashtëzakonshëm për studimin dhe dokumentimin e folklorit dhe muzikës tradicionale në Kosovë, në vitet ’60 -’70 të shekullit të kaluar. Gjatë viteve të kërkimit të saj, ka mbledhur dhe analizuar materiale të pasura…

Heterofonia e Opojës – traditë këndimi në zhdukje

Visar Munishi
Muzika tradicionale e grave/vajzave shqiptare të Kosovës zakonisht karakterizohet nga këndimi në unison, me përjashtim të dy zonave etnografike, Opoja ku haset heterofonia, dhe Kaçaniku, ku mbizotëron këndimi homofonik. Në këtë studim, fokusi është te heterofonia e rajonit të Opojës, e përkufizuar s…