Me qëllim të kontrollit më të rreptë të institucioneve islame, autoritetet shtetërore të Mbretërisë Serbe, Kroate dhe Sllovene kërkuan të dhëna për çdo imam, shkollë dhe xhami veç e veç, për kushtet e medreseve, xhamive dhe mektebeve.Myftiu i asaj kohe në Prizren, Idriz ef. Hizriu ka rezervuar të dh…

Për vlerat e tij të rëndësishme historiko-kulturore, Berati është një prej qendrave qytetare më të spikatura të hapësirës shqiptare dhe asaj evropiane më gjerë. Kjo qendër ruan vlera të rëndësishme historiko-kulturore në fushën ndërtimore, që prej shek. IV p.e.s. deri në ditët tona. Gjatë historisë …

Këto ditë doli nga shtypi dhe u vu në qarkullim një monografi e re nga fusha e studimeve të historisë së arkitekturës shqiptare, që i kushtohet një gjinie të caktuar të kësaj arkitekture, xhamive, të ndërtuara nga shek. XV e deri në shek. XIX. Ndërtimi i këtyre faltoreve të besimit musliman, në një …

Asnjë historian, demograf, sociolog, gjeograf, arkeolog, folklorist, gjuhëtar, që merr përsipër të qëmtojë në fushën e vet studimore për krahinën e Çamërisë nuk mund të anashkalojë kurrësesi faktin, aspak të diskutueshëm, të ndikimit të jashtëzakonshëm të besimit islam ne jetën ekonomike, shoqërore,…

Kuvendi historik i Prizrenit, në të cilin u themelua Lidhja Shqiptare, u mbajt në Bajrak xhami (në Xhaminë Flamur) të këtij qyteti. Edhe pse ishte një objekt i kultit islam, në të morën pjesë jo vetëm 38 pjesëmarrës muslimanë, por përkrah tyre u rreshtuan dhe pesë delegatë kristianë (ortodoksë e kat…

Në kuadrin historik, banjat publike si konstruksione ndërtimi njihen në Ballkan dhe më tej, të paktën që nga koha e Perandorisë Romake, kur hasen me emërtimin: termat Romake. Këto objekte hasen në çdo skaj të Ballkanit, përfshirë edhe Shqipërinë. Në qendër të qytetit të Durrësit (Dyrrachiumi antik) …

Vendi ku zhvilloheshin të gjitha veprimtaritë e ndryshme ekonomike dhe që i jepte gjallëri të madhe jo vetëm ekonomisë, por të gjithë jetës qytetare, ishte Pazari. Aty zhvillohej një jetë e gjallë e aktive dhe që e lidhte Elbasanin me të gjitha qytetet e tjera shqiptare e ballkanike, si dhe me Selan…

Në fillim të shekullit të kaluar, atdhetari ynë i madh, Ismail Qemali, ndër të tjera, u drejtohej bashkatdhetarëve me këto fjalë: "Kurrë një komb nuk mund të rritet në vehte, pa shkolla dhe pa mësime... Duhet të jesh i verbër, që të mos marrësh vesh nevojën e shkollave kombëtare; duhet të jesh tradh…

Në shekujt XVI, XVII e XVIII, Perandoria Osmane në Ulqin i kushtonte një rëndësi të madhe arsimit në të gjitha shkallët - arsimit të ulët, arsimit të mesëm e të lartë, që arrihej në institucione arsimore, që quheshin mejtepe dhe medrese. Institucionet arsimore kishin karakter arsimor dhe edukativ. S…

Më shumë se një shekull më parë, Sami Frashëri, eruditi i shquar, ideologu i Rilindjes Kombëtare dhe kolosi i kulturës shqiptare dhe osmane, theksonte se kulturat e krijuara në Ballkan nuk duhet të jenë mure ndarëse, por ura bashkëpunimi dhe miqësie midis popujve të këtij rajoni. Si trashëgimi e kul…

Nëse do t’i qëndrojmë besnik përcaktimit më të njohur dhe më të vjetër të estetikës, si disiplina mbi të bukurën ose shkenca mbi të bukurën, mund të themi se bukuria në civilizimin arabo-islam, përbën një prej temave dhe qëllimeve kryesore të trajtimit dhe filozofisë së artit. Kur në artet islame fl…

Pothuajse 450 mbishkrime me alfabet arab vijnë deri në ditët e sotme, si trashëgimi e kulturës islame të periudhës së Perandorisë Osmane në Shqipëri. Ato janë mbledhur, transliteruar dhe përkthyer me kujdes nga orientalisti i njohur shqiptar, Buharaja Vexhi. Këto mbishkrime gjenden në rrethet e Bera…