Gjallërimi i studimeve shqiptare në lëmin e onomastikës është një nga shfaqjet e atij zhvillimi të gjithanshëm, që ka marrë gjuhësia jonë në përgjithësi në këta vjet pas çlirimit. Është e kuptueshme, që hapat për- para në këtë drejtim kërkojnë, nga njëra anë, vlerësimin e rezultateve të arritura der…

Dialektet e një gjuhe në një kohë të dhënë ruajnë gjurmë të fazave të zhvillimit të tyre dhe të gjuhës së përbashkët. Për historinë e shqipes, dokumentat e shkruar të së cilës janë të shekullit XVI. burimet e dialekteve marrin një rëndësi të madhe. Dialektet e shqipes me të dhënat e veta e bëjnë shu…

Afro tetëdhjetë vjet më parë poeti arbëresh Binard Bilota i dha dorën e fundit një poeme prej dymbëdhjetë kangjelesh për Skënderbenë dhe e shënoi titullin e saj në faqen e fundit të mbulesës së veprës së ve t «Vjershe të përlipëm» (Versi lugubri) (1894) në radhën e librave që mendonte të botonte. Po…

Lufta për alfabetin shqip në periudhën e Rilindjes sonë kombëtare u zhvillua në mënyra të ndryshme. Atdhetarëve tanë ju desh të përdorin rrugë të drejtpërdrejta dhe të tërthorta, forma legale dhe ilegaie; ndonjë- herë edhe kompromise. Kjo luftë qe e ashpër dhe e vështirë. Ajo u ndesh ballë për ballë…

Projekti i «Rregullave të drejtshkrimit të shqipes». që doli vitin e kaluar, është një sukses i madh për arësimin dhe kulturën tonë kombëtare. Ai ka gjithashtu edhe rëndësi shkencore, sepse përvijon shumë ligje të zhvillimit të shqipes së sotme dhe mbi bazën e këtyre ligjeve dhe të këtij zhvillimi b…

Në këtë kumtesë jemi përpjekur. që krahas përshkrimit të alfabetit të Pashko Vasës, të vëmë në dukje edhe rolin që ka luajtur ky në rrugën e kriiimit të alfabetit të shqipes së sotme. Disa çështje që trajtojmë. ndoshta duan një argumentim më të hollë- sishëm. poi· në caqet e nië kumtese. s’mund të b…

Zhvillimi i madh i bujqësisë, industrisë, arësimit, kulturës, shken- cës etj., i arritur në kushtet e ndërtimit të socializmit në vendin tonë, ngushtimi i dallimit midis fshatit dhe qytetit, malësisë dhe fushës, bash- këveprimi i gjithanshëm midis të gjithë krahinave të vendit, pasqyrohet edhe në zh…

Kompozitat e shqipes janë bërë në këta dy-tre dhjetëvjeçarët e fun- dit një nga fushat kryesore të fjalëformimit, tek të cilat është përqendru- ar vëmendja e gjuhësisë shqiptare1. Kjo e ka burimin tek arësye objektive. Nga njëra anë, kompozimi është një nga mënyrat më produktive e më aktive të pasur…

Nevoja e një alfabeti për shqipen ka lindur qëkurse filloi shkrimi i gjuhës sonë. Por kërkesa e njësimit të alfabêtit u bë e ngutshme sidomos nga fundi i shek. XIX e në vitet e para të shekullit tonë, sepse mungesa e një alfabeti të vetëm ishte një pengesë e madhe për përhapjen e kulturës, të arësim…

Në shpejtimin e procesit të ndërlikuar të njësimit të gjuhës sonë letrare kombëtare ndikojnë pozitivisht përcaktimi i qartë, i drejtë e i saktë i normave të përbashkëta drejtshkrimore, duke pasur parasysh se në stadin e sotëm të zhvillimit të gjuhës sonë, varianti i shkruar është ai që udhëheq proc…

Kongresi i Manastirit, 60-vjetori i të cilit u përkujtua gjerësisht sivjet në vendin tonë, ka zënë një vend të nderuar në historinë e popullit shqiptar, si ngjarje që shpreh një moment të rëndësishëm, një aspekt të shë- nuar të luftës së tij shekullore për kulturë kombëtare, për pavarësi e përparim,…