Ky shkrim sjell të dhëna të reja lidhur me tezën e origjinës së shqiptarëve nga pellazgët. Këto të dhëna, megjithëse të pakta, synojnë të hedhin qoftë edhe pak dritë mbi atë boshllëk të mjegullt që njëkohësisht bashkon dhe ndan shqiptarët-ilirë nga paraardhësit e tyre, tashmë të njohur me emrin pell…

1. Xhamia e parëNë hyrje të qytetit të Shkodrës, në Xhabijej, lagjja “Salo Halili”, ka qenë Xhamia e lagjes Tophanë, një nga xhamitë më të vjetra dhe pjesë e historisë së qytetit të Shkodrës. Kjo xhami u ndërtua me nismën dhe shpenzimet e bamirësit Mustafa Efendia, banor i asaj lagjeje, në periudhën…

Arkivat e Kosovës, përveç një numri të konsiderueshëm dokumentesh të rëndësishme në gjuhë orientale, ruajnë gjithashtu fondin e dorëshkrimeve osmane si vepra të papublikuara, në gjuhën bazë arabe, turke dhe persiane.Kronologjia e dorëshkrimeve orientale në arkivat e Kosovës fillon me fjalorin arab-p…

Kodifikimi i kësaj letërsie nis me shënimet e para të mbajtura nga shokët e Profetit Muhamed mbi ajetet kuranore që i zbrisnin gjatë shpalljes hyjnore. Në trojet shqiptare dhe në vende të tjera, si Spanja, Portugalia, Bosnja dhe Hercegovina etj., zhvillimi i letërsisë, përmes përdorimit të alfabetit…

Bazuar në të dhënat historike dhe literaturën e disponueshme, mund të nxjerrim përfundimet e mëposhtme:-Tarikatet janë themeluar nga personalitete të njohura të kulturës islame, të cilat kanë luajtur një rol pozitiv dhe të dobishëm në edukimin e myslimanëve me normat e moralit islam.-Në vendin tonë,…

Pranimi i Islamit ndër popujt e Ballkanit, përfshirë shqiptarët, ndodhi kryesisht në mënyrë paqësore dhe u ndikua nga afërsitë kulturore, gjuhësore dhe fetare, më shumë sesa nga përdorimi i forcës. Prandaj, termi “pranimi i Islamit” është më i saktë se “islamizimi”, i cili shpesh bart kuptime histor…

Nga aspekti fetar, Muvakit'hanet tregojnë seriozitetin e shoqërisë muslimane dhe përpikërinë e dijetarëve muslimanë në përcaktimin e kohëve të faljes, ndërsa zhvillimi i tyre në periudha të ndryshme dhe përdorimi i teknologjisë së kohës tregon frymën kërkuese të dijetarëve muslimanë dhe aftësinë e t…

Shasi (Suacium, Svaç, Soacia etj.) është një nga qendrat mesjetare më të rëndësishme të hapësirës së Ulqinit dhe pellgut shkodran, me një histori të gjatë banimi që nis nga antikiteti ilir dhe vijon gjatë periudhës romake, bizantine dhe mesjetare. Rrënojat e qytetit ndodhen rreth 25 km në verilindje…

Në kohën kur në fron erdhi sulltan Muradi i Parë (1362), Bizanti nuk ishte në gjendje tu kundërvihej zgjerimeve osmane në Rumeli (hapësira gjeografike e Ballkanit të sotëm). Në favor të vërsuljeve osmane drejtë perëndimit (Ballkanit) ishin edhe raportet e brishta politike mes Bizantit me hungarezët …

Ky studim trajton dhe analizon funksionimin ekonomik, shoqëror dhe kulturor të tavernave në Kosovën mesjetare (Novobërdë, Prishtinë, Prizren, etj.), duke i vendosur ato në kontekstin më të gjerë të traditës së vreshtarisë dhe kulturës së verës, e cila ka rrënjë të hershme që nga periudha dardane dhe…

Artikulli analizon korpusin e italianizmave të shqipes së teksteve të vjetra, të përpunuar në kuadrin e projektit DPEWA të Universitetit Ludwig-Maximilian të Mynihut, nga këndvështrimi i mënyrës së transmetimit të tyre në gjuhën shqipe. Për këtë qëllim janë përcaktuar disa kritere për dallimin e hua…

Ky punim eksploron historinë e arsimit shqip gjatë periudhës së hershme moderne, duke u fokusuar në sfidat dhe zhvillimet që përcaktuan formimin dhe mbijetesën e shkollave shqipe. Duke analizuar burimet historike, dokumentet bashkëkohore dhe studimet e historianëve, ky punim synon të nxjerrë në pah …