Zakonet prapanike, të sanksionuara me ligj nga klasat reaksionare, e zhvishnin gruan nga çdo funksion shoqëror, duke i mohuar njëkohësisht dhe të drejtat e saja më legjitime. Por megjithkëtë vullneti, inteligjenca, virtutet morale, talentet e saj kanë shpërthyer kurdoherë me forcé, duke u bërë një f…

Dihet se muzika, ashtu si të gjitha degët e arleve asht një pasqyrë e zhvillimit të shoqërisë në etapa të caktueme. Tue shfletue botimet e shumta për Skënderbeun, midis atyne pak të dhanave rreth artit e rreth kulturës së asaj kohe, nuk vërehet, mjerisht, ndonjë farë njof- timi për muzikën. As Fan N…

Epoka e Skënderbeut dhe figura e kryetrimit tonë kanë qenë një nga burimet kryesore të frymëzimit dhe një prej motiveve më të da- shura për shkrimtarët patriotë të Rilindjes kombëtare. Një gjë e tillë është shprehje e së vërtetës, që çdo epokë historike pasonjëse merr nga epokat pararendëse ato elem…

Treguesi alfabetik i vetjeve, që përmenden gjatë këtij punimi **), rrjeshtohet simbas këtij kriteri: 1) emnat e vetjeve autorë jepen me shkronja të mëdha, 2) emnat e vetjeve jo autorë (d.m.th. që flitet për ta) jepen me shkronja të zakonshme, 3) emnat e rremë (pseudonimet) jepen me shkronja të zeza,…

Pesëqind vjet pas vdekjes së Fatosit, kur i bie atdheut kryq e tërthor, kur kalon nga Dibra, nga Mati, nga Bulqiza, nga Domosdova, nga Berati, kur çan gërxhe e lugina, pyje e male, të duket. se ende toka v.ien erë barut. Kujton sfidën që në Motin e Madh i hodhi i vogli të madhit që desh ta çfaroste,…

Figura e heroit tonë kombëtar, Skënderbeut dhe kujtimi i lui lave të tija të lavdishme kundër turqve vazhdojnë të ruhen të gjalla në zemrën dhe në mendjen e popullit, në kangët, legjendat dhe tre- gimet e bukura që ai ka krijuar në shekujt e kaluar dhe deri në ditët tona. Këto krijime artistike kanë…

Gati të gjitha veprai kryesore të poetëve arberëshë evokojnë motin e madh të Arbërit. kur një popull i vogël trim me një udhëheqës të madh në krye shkroi një nga faqet më të ndritura në historinë e tij. Çdo popull ka nxjerrë heronjt e vet, por heroi i popullit shqiptar. Skënderbeu. doli në një kohë …

Shekulli XV është shekulli i Arbërit, shekulli i heroit tonë ko- mbëtar Gjergj Kastriotit-Skënderbeut. Shqipëria në atë kohë u bë fushë betejash titanike dhe Kruja çerdhe e lirisë për njëqind vjet me radhë. Në historinë e njerëzimit rrallë gjen shembuj të tillë he- roizmi dhe vetëmohimi si në histor…

Ngjarjet heroike të kohës së Skënderbeut u ruajtën jo vetëm në gjuhën e kronikave dhe të veprave të historianëve, por edhe në zërin e gjallë të traditës — të gojëdhënave dhe të kujtimeve popullore — që fletuan ndër shekuj, duke u përcjellur gojë më gojë nga një brez në tjetrin . Në këto k u jtim e…

Me të dhënat bibliografike që jepen më poshtë nuk mund të jepet një bibliografi e plotë e materialeve dhe punimeve të botuara rreth traditës popullore për heronë tonë kombëtar, por më shumë një kontribut drejt këtij qëllimi. Këto shë- nime janë më tepër të dhëna të grumbulluara gjatë shfrytëzimit të…

Figurât e mëdha historike, duke realizuar detyrat që u dikton koha, fitojnë një lavdi që tejkalon kufijtë e kohës dhe të vendit të tyre. Një lavdi të tillë fitoi me të drejtë Gjergj Kastrioti — Skënderbeu. ky udhëheqës, strateg dhe luftëtar i madh që ju bë mburojë atdheut të vet dhe qytetërimit evro…

Ishte e natyrshme që edhe popujt. e tjerë, të tërhequn nga heroizmat dhe fitoret e Skënderbeut, të mos mjaftoheshin vetëm me disa ndjenja a shprehje admirimi e respekti ndaj tij, por të jepnin edhe diçka konkrete në fushën e historisë e të letërsisë. Fama lavdiplotë e heroit tonë kombëtar preku e m…