Gjuha shqipe po përballet sot në shkallë të gjerë me gjuhët e vendeve të zhvilluara me të cilat ka kontakte kulturore e njerëzore, duke u vënë nën trysninë e fortë të këtyre gjuhëve. Kjo trysni është shumë e dukshme në fushën e leksikut, por ajo nuk mungon edhe në rrafshet e tjera: në fonetikë, në s…

“Paralelizmat nuk mund të jenë asnjëherë të përsosura, ato shpien në mënyrë të nevojshme në krahun tjetër, në atë të dallimeve. Është vetë mekanizmi i letërsisë së krahasuar që punon kësisoj”, - vëren Fric Shtrihu në veprën e tij “Letërsi botërore dhe letërsi e krahasuar”1. Në këtë kontekst kuptimo…

Matteo Mandalà është sot ndër majat e albanologëve italianë dhe një figurë përfaqësuese për shkencën filologjike shqiptare. Formimi i tij në radhë të parë gjuhësor e filologjik (të kujtojmë që filologët më të shquar shqiptarë kanë qenë edhe gjuhëtarët më të shquar, si Çabej, Demiraj, Riza etj.), i n…

Kur lexon “Intervistë me vetveten” dhe njeh, të rrëfyer nga vetë shkrimtari, rrugëtimin e jetës së tij, dhe pastaj, më tej, disa nga romanet e tij, të lind një perceptim i çuditshëm; a thua shkrimtari e jeton jetën sikur të ishte heroi i një romani dhe, nga ana tjetër, i shkruan romanet sikur të ish…

Romani shqiptar pati veçanësinë e vet në krahasim me romanin evropian. Ai u zhvillua midis vonesave dhe “djegies së etapave”. Ky zhanër do ta shihte për herë të parë dritën në Shqipëri në një kohë që romani në Europë përjetonte “kohën e vet të artë”. Në letërsinë shqiptare ky lloj aq dinamik dhe i …

Me datën 19. 11. 2013 në qytetin e Zagrebit u mbajt një konferencë shkencore për gjuhën shqipe, organizuar nga Komunitetit Shqiptar i Kroacisë. Në këtë konferencë merrnin pjesë autoritete vendore, ambasadori i Shqipërisë dhe ambasadorja e Kosovës, si edhe shumë intelektualë të kryeqytetit kroat. Nga…

Në këtë shkrim do të përpiqemi të bëjmë disa vlerësime në lidhje me trajtimin që i ka bërë Spiro Floqi periudhës me fjali të varur kryefjalore në punimin “Periudha me fjali të varur kryefjalore në shqipen e sotme”, të cilin e ka paraqitur në dy numra të revistës “Studime filologjike” të vitit 1965. …

Pyetësori i Spiro Floqit i hartuar më 1956, është i treti pas pyetësorit të E. Çabejt të hartuar më 1943 dhe pyetësorit të M. Domit dhe E. Çabejt të hartuar më 1953. Pas tij më 1979 është hartuar pyetësori i ADGJSh-së. Pra, në periudhën ndërmjet viteve 1944-1997 janë hartuar katër pyetësorë dialekto…

Më 4 korrik në Tiranë u mbajt konferenca II shkencore ndër-kombëtare “Kërkime gjuhësore”, organizuar nga Qendra e Studimeve Albanologjike, Instituti i Gjuhësisë dhe Letërsisë, në kuadrin e shkollës doktorale në gjuhësi. Morën pjesë me kumtesa dhe diskutime doktorantë, albanologë të universiteteve, t…

Në panairin e përvitshëm të librit në gjuhën shqipe, organizuar në Tiranë më 13-17 nëntor 2013, u botua në dy vëllime (I, II) vepra e rëndësishme shkencore e kulturore shqiptare e Thimi Mitkos, e cila është strukturuar prej tij që në dorëshkrim si vepër leksikografike trigjuhëshe italisht-greqisht-s…

Të folmet e veçanta ruajnë edhe sot tipare arkaike, të cilat përbëjnë një burim të rëndësishëm të dhënash për historinë e gjuhës shqipe. Në këtë artikull do të paraqesim disa prej këtyre veçorive të ruajtura në të folmen e sotme të qytetit të Gjirokastrës, të cilat i kemi vërejtur edhe në gegërishte…

Gjymtyrëzimi aktual është paketa informuese (angl. information packaging) e një fjalie, e cila tregon se si shtohet informacioni gjuhësor në një ligjërim të caktuar (Firbas, 1964, 1971; Contreras, 1976; Chafe, 1976 etj.) Sipas perspektivës dinamike funksionale, një kontekst apo një ligjërim shihet s…