Kur përmend letra të shkruara, nisur nga qëllimi i vënë që në titull, do të mbaj parasysh fillimisht letërsinë, dhe pastaj lajmëtarinë. Veprat letrare lexohen më shumë për kënaqësi, por edhe për njohuri, më pak për informim; lajmet lexohen, në përgjithësi, për t’u informuar. Këtë nuk e them unë i pa…

Krishtërimi popullor ndër shqiptarët dhe rumunët po pret akoma hulumtime krahasuese sistematike. Një anë që meriton vëmendje ka të bëjë me vendin e shenjtëve në kulturën popullore të dy popujve, në kalendarin e tyre folklorik. Marrim si shembull rolin e mbrojtësit të ujkut që e ka Shën Martini - Sân…

Marrok,-e mb. i marrë. Ai e jep Hamletin tepër të zgjuar, por që hiqet si marrok. (I. Kadare, Hamleti..., f. 126) Marrok,-u m. sh. -ë(t) ai që është i marrë. Në vend të marrokut, që vërtitet si mjeran, ne kemi arritur të kemi princin me pelerinë të zezë, që edhe në çastet e marrëzisë nuk e humb din…

Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, gjatë viteve të fundit, ka mundësuar përgatitjen për botim të korpusit shkencor të akademikut Jani Thomai. Në hapësirat e tij janë përmbledhur artikuj e studime që shpërfaqin jo vetëm përvojën studimore, pjekurinë krijuese1 të një gjuhëtari të zëshëm, por edhe …

Problemi i pasqyrimit të epokës dhe figurës së Skënderbeut në letërsinë arbëreshe është marrë në shqyrtim nga studiues të ndryshëm si Markianoi, Gualtieri, Shuteriqi, Xhaxhiu, gjithashtu edhe nga ne në artikuj, kumtesa, studime. Ky problem po shihet tani në dritë të re duke vështruar raportin midis …

Më 22 shtator 2018 u nda nga jeta kolegu ynë, punonjësi i Institutit të Gjuhësisë e të Letërsisë, prof. Çlirim Bidollari.

Prof. em. dr. Pavli Haxhillazi, i lindur në Elbasan më 7 shkurt 1941, pasi kreu shkollën e mesme pedagogjike në atë qytet, ndoqi studimet universitare në Tiranë në degën e gjuhës shqipe dhe të letërsisë në Fakultetin e Historisë e të Filologjisë, ku u shqua për rezultate të larta. Menjëherë pas dipl…

Kontaktet e shqipes me greqishten janë të hershme e shumëduarshe, por mungesa e burimeve të shkruara paramesjetare të saj e vështirëson gjurmimin diakronik të marrëdhënieve mes tyre. Sido që të jetë, gjurmët e leksikut të greqishtes së vjetër, e madje të dialektit dorik, në leksikun e shqipes, a më …

Objekt i këtij punimi është Fjalori i gjuhës shqipe i Aleksandër Xhuvanit, i cili është fryt i punës shumëvjeçare të tij. Tashmë puna për përgatitjen për botim të fjalorit ka përfunduar, dhe ne dëshirojmë të paraqesim rezultatet e punës së përgatitjes për botim që kemi kryer. Siç dihet, autori s’pat…

Zgjeruesit e temës së foljes në gjuhën shqipe dalin si përbërës të konstrukteve foljore sintetike. Për analizën e këtyre konstrukteve do t’i shmangemi interpretimit të strukturës si lidhje sintagmatike e bazuar në inventarin e morfemave dhe në mundësitë kombinuese të tyre. Struktura morfologjike e f…

Megjithëse gjatë shekullit XX e më pas historia e letërsisë shqipe është shkruar e rishkruar disa herë, nga studiues vendës e të huaj, nga individë e institucione, vlerësimi për Naim Frashërin ka mbetur gjithnjë i pandryshuar. Ai është cilësuar në njëjës poeti kombëtar, Dichter misionar, poeti-profe…

Në tetor të vitit 2018, kur askush nuk e priste dhe kur edhe ne që e dinim se ishte shtruar në spital nga një virus jo shumë i zakonshëm nuk e besonim, u nda nga jeta albanologu Robert Elsie. Robert Elsie lindi në Vankuver të Kanadasë (8 shkurt 1950), ku fillimisht studioi për filologji klasike, ndë…