Më datën 10.5.2024, në sallën “Akademikët” u mbajt tryeza shkencore kushtuar filologut dhe albanologut frëng Mario Roques (1875-1961), si bashkëpunim mes Institutit të Gjuhësisë dhe të Letërsisë dhe Seksionit të shkencave albanologjike pranë Akademisë së Shkencave të Shqipërisë.

Ka togfjalësha (në metagjuhën leksikografike: thënie) – emër + emër ose emër + mbiemër me bashkëlidhje: kuptim i drejtpërdrejtë + kuptim i drejtpërdrejtë (boshti i qerres) ose kuptim i drejtpërdrejtë + kuptim i prejardhur (boshti i Tokës). Tek togfjalëshi i dytë, bosht është rikuptimësuar (në astron…

Santorin mund ta konsiderojmë të parin romancier shqiptar falë veprës së tij të pabotuar arbërisht (romanin “Sofia Kominiate”), të cilësuar pozitivisht dhe nga De Rada në revistën e tij “Fjamuri i Arbërit”. Cilësimi i De Radës tërheq vëmendjen ndaj veçantisë së këtij përpilimi të Santorit, i cili gr…

Më datën 29 qershor 2023, pranë Muzeut Arkeologjik të Akademisë së Studimeve Albanologjike u mbajt konferenca shkencore “Studime letrare në proces, perspektiva e qasje të reja zhvillimi”, si një veprimtari e përvitshme e organizuar nga Departamenti i Studimeve Letrare i Institutit të Gjuhësisë dhe t…

Në metagjuhën tonë kemi termat gjuhë standarde, gjuhë popullore, e folme krahinore, gjuhë bisedore, gjuhë librore etj. Janë koncepte që na thonë se i njohim variacionet dhe simbiozën brenda gjuhës kombëtare. Brenda këtyre variacioneve e kësaj simbioze, për arsye historiko-gjuhësore, të folmet popull…

Fjalori i Oksfordit** është fjalori më i madh dhe më i njohur i gjuhës angleze në botë. Ai pasqyron kuptimet, historinë dhe shqiptimin e më shumë se 500.000 fjalëve. Ka mbi tre milionë citate të marra nga burime reale, të cilat ilustrojnë përdorimin e çdo fjale që nga zanafilla e tyre. Fjalori i Oks…

Përkthimet e Gjergj Fishtës janë një kontribut me mjaft vlerë për kohën kur u sollën dhe një argument me shumë interes që sot meriton të zgjerohet dhe të analizohet, ashtu siç bëhet me tërësinë e veprës së këtij autori mjaft të rëndësishëm të letërsisë shqipe. Përkthimi është një veprimtari tunduese…

Më datën 15 shtator 2023, pranë Bibliotekës së Institutit të Arkeologjisë (ASA) u mbajt veprimtaria studimore mbi përkthimtarinë dhe qasje hermeneutike në procesin e përkthimit. Në këtë veprimtari të organizuar nga Departamenti i Studimeve Letrare (Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë) u mbajtën dy…

Në këtë shkrim të shkurtër do të flasim për studimet që kanë shënuar përhapjen e njohjes së gjuhës shqipe dhe të Shqipërisë në Itali. Këtu do të kufizohemi vetëm tek studiuesit italianë dhe arbëreshë që janë marrë me botën shqiptare dhe do të lëmë mënjanë veprat kushtuar dialekteve arbëreshe të Ital…

Nonostante la marcia trionfale, il governo garibaldino sentiva montare un senso di ostilità nella società civile, molto più estesa di quanto le notizie che circolavano lasciassero supporre. Benché spinto dalle migliori intenzioni, i risultati erano ben inferiori alle promesse. A mano a mano che si p…

Serisë së botimeve mbi letërsinë e kulturën arbëreshe, krahas disa botimeve të tjera nga QSPA, iu shtua kohët e fundit edhe studimi i gjerë monografik “Santori, poet dhe dramaturg”, me autore studiuesen e njohur të letërsisë arbëreshe, Klara Kodra. Bota arbëreshe mbetet një thesar i çmuar, prej së …

Në artikull diskutohet teza e prof. A. Kostallarit se shqipja standarde përfaqëson një koine letrare sui generis dhe jo një varietet letrar që në rrethana të caktuara mori funksionet e gjuhës standarde. Autori pajtohet me këtë pikëpamje dhe përpiqet ta argumentojë më tej duke marrë në shqyrtim rreth…