Termi trako-dak diellina, i cili i referohet emërtimit shqip “madërgonë, madërgonë e zezë (Hyoscyamus niger) dhe përmendet nga farmacisti grek Pedanius Dioskorides në listë ne tij të bimëve mjekësore, jo vetëm shfaq një lidhje të qartë etimologjike me fjalën shqipe diell, por shërben edhe si dëshmi …

Studimet letrare, thuajse kanë eksploruar në të gjitha drejtimet në panteonin e letrave shqipe, ku më shumë e ku më pak. Ndërkaq, studimet për veprat utopike/distopike mbesin pak të hulumtuara. Në këtë punim, në pjesën e parë, pasqyrohet një tablo e përgjithshme për procesin e studimeve të orientuar…

Kjo këngëzë politike (Kënëkëz pollithike) e Franqisk Anton Santorit vjen për herë të parë nën kujdesin tonë në versionin integral. Ky botim ndjek vazhdën e një fushate të rivlerësimit të prodhimit letrar të F. A. Santorit duke ia hequr pluhurin arkivor dhe duke e shpëtuar atë nga harresa. Vepra të p…

Në datën 23 maj 2023 dr. Leonard Dauti, punonjës shkencor i Departamentit të gramatikës dhe të historisë së gjuhës pranë Institutit të Gjuhësisë e të Letërsisë të ASA-s, mbajti ligjëratën “Morfologjia e sistemit rasor në gjuhën shqipe (rikonceptualizim i kundërvënieve sinkronike)”. Kjo ligjëratë vje…

Artikulli synon paraqitjen sa më të plotë të veçantive të receptimit të veprës së Emil Zolait në mjedisin leximor/studimor shqiptar përgjatë shekullit XX, sidomos në vitet 1945-1990, periudhë kur u përkthyen në gjuhën shqipe disa prej romaneve e novelave të tij. Interpretimet në lidhje me vlerat e p…

Kultura leksikore vjen nga metagjuha leksikore. Metagjuha leksikore është tërësia e termave të leksikologjisë dhe të leksikografisë (le të themi, leksik, frazeologji etj.). Janë terma të pranuar, që vijnë me koncepte të pranuara. Dhe konceptet e pranuara vijnë me përkufizime të pranuara.1 Por a ndod…

Marrëdhëniet tregtare ndërmjet Shqipërisë dhe Venecies në shekujt XVII-XVIII janë objekt studimi i historisë ekonomike për faktin se me anë të statistikave kuantitative të tre mallrave kryesorë: dyllit, lëkurëve dhe leshit, mund të përcaktohet fluksi i tregtisë që kalonte nga porti i Durrësit drejt …

Në datën 20 tetor Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, ASA, pati të ftuar nderi profesor Rexhep Ismajlin, anëtar i Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Kosovës, i cili mbajti ligjëratën Studimet albanistike në ish-Jugosllavi. Në këtë veprimtari ishin të pranishëm kërkues shkencorë nga Instituti…

Rishikimi i drejtshkrimit shihet parimisht si diçka e vetëkuptueshme, por praktikisht krijon probleme shumë të mëdha dhe shpeshherë të pakapërcyeshme. Bashkësia e përdoruesve të gjuhës kërkon një mjet komunikimi jo vetëm të përbashkët, jo vetëm të motivueshëm nga ana sistematike gjuhësore, por edhe …

Në shqipërimet e E. Haxhiademit gjurmohen elemente të gërshetuara të botës antike, asaj greke dhe asaj romake. Formimi klasik i autorit reflektohet në aspekte të formës e të përmbajtjes, aq më tepër nëse kemi parasysh ndërtimin e vepërzave që mbajnë emrin e tij e që mbështeten në motive të njohura t…

Më 27 maj 2022 Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë i ASA-s në bashkëpunim me Universitetin “Eqrem Çabej” të Gjirokastrës organizuan një konferencë kushtuar kontributit shkencor të prof. Seit Mansakut në 80-vjetorin e lindjes së tij. Në konferencë morën pjesë aktive një numër i madh kumtuesish, pro…

Studimi synon të sjellë të dhëna dhe të bëjë interpretime për një rast tejet specifik në letrat shqipe, për një poet, krijimtaria e të cilit u vu në kontakt me lexuesin veçse shumë vite pas largimit nga jeta të autorit të tyre. Bëhet fjalë për Vilson Blloshmin (i pushkatuar kur ishte 29 vjeç (1948-1…