Departamenti i studimeve letrare, në kuadrin e Ditëve të Albanologjisë, në 22 dhjetor 2015 zhvilloi Konferencën shkencore me temë: Polemikat letrare. Duke i konsideruar polemikat, si pjesë e pandashme e mendimit shkencor mbi periudha të ndryshme të zhvillimit të letërsisë, studiuesit e Departamentit…

Ky realitet letrar është prezantuar nga Naim Frashëri në vitin 1896, ndërsa jepte linjat kryesore të zhvillimit të letërsisë botërore si në Perëndim ashtu edhe në Lindje, në parathënien që shoqëronte përkthimin e këngës së parë të Iliadës, të kryer nga ai vetë. Ky ishte botimi i parë i Iliadës në sh…

Para gati gjashtëdhjetë vjetësh, në korrik të vitit 1956, një studiues i ri i fushës së dialektologjisë, Jorgji Gjinari, me vrullin e një djaloshi që sapo i kishte lënë të njëzetë e pestat dhe me pasionin për dialektologjinë, disiplinë gjuhësore në të cilën ai po hidhte hapat e para si studiues, por…

Kur në vitin 1952 diskutohej në Institutin e Gjuhësisë për çështjen e gjuhës së përbashkët letrare shqipe, një problem i rëndësishëm që u ngrit ishte mosnjohja e dialekteve të shqipes. “Si do të vëmë njërin apo tjetrin kryedialekt në bazë të gjuhës sonë letrare kur nuk njohim mirë as njërin e as tje…

Si folje këpujë në “Gramatika e gjuhës shqipe 1” (botim i Akademisë së Shkencave) është pranuar “ajo që shërben për të vënë në lidhje pjesën emërore (emër, mbiemër, përemër) të kallëzuesit me kryefjalën”. Si e tillë pranohet folja jam, së cilës i njihet një kuptim leksikor i zbehur (po aty). I njëjt…

Për të arritur te fillimet e shkrimit shqip, në shekullin XVI, gjuha shqipe ka kaluar përmes ndikimeve kulturore të ndryshme, sipas pushteteve që qeverisnin në territoret shqipfolëse. Këto ndikime, të shprehura përmes gjuhëve zyrtare dhe kulturore që përdoreshin në trojet shqiptare, nuk mund të mos …

Në Universitetin e Elbasanit “Aleksandër Xhuvani”, Fakulteti i Shkencave Humane, më 24 prill 2015 u organizua konferenca shkencore kombëtare “Remzi Përnaska – Personalitet i gjuhësisë shqiptare”. Ky aktivitet erdhi në vazhdën e organizimit të veprimtarive shkencore për nder të figurave të rëndësishm…

Varianti doktrinar i gatitur nga G. Guagliata S.I., botuar në Romë në vitin 1845, përbën një tekst kryesisht dygjuhësh që merr përsipër shtjellimin e disa elementeve të rëndësishme që trajtohen në variante të ngjashme që kanë në themel të tyre Doktrinën e kërshtenë të Bellarminos. Sa i përket ndërti…

Mbledhja solemne jubilare, me rastin e 100-vjetorit të lindjes së akademikut Mahir Domi, është shprehje e vlerësimit dhe e nderimit të merituar që ndien Akademia e Shkencave dhe bota shkencore shqiptare për figurën e prof. Mahir Domit, për veprën e shkruar dhe shembullin e jetës së tij si intelektua…

Monografia e Ludmila Buxhelit mbi formimin e foljeve në gjuhën e sotme shqipe është e para e këtij lloji në gjuhësinë shqiptare. Deri në vitin 2008, kur u botua kjo vepër, njohuritë rreth formimit të foljeve ishin të shpërndara nëpër gramatika e punime të ndryshme. Prandaj, me të drejtë, autorja the…

RÁSHË fol. E kryera e thjeshtë e foljes bie. Fjalë e mbarë gjuhës, e trashëguar nga fondi indoeuropian; folje supletive e së tashmes bie, që del me dy të tilla: bie ~ rashë e bie ~ prura / pruna. Rashë është forma e aoristit sigmatik, rrënja e së cilës ra- lidhet me ie. Ịrad- “rrënjë, degë”, ku bëjn…

Më 29 qershor 2015 u mbajt Konferenca shkencore “Studimet letrare në proces: rezultate dhe probleme”, organizuar nga Qendra e Studimeve Albanologjike, Instituti i Gjuhësisë dhe Letërsisë, në kuadrin e shkollës doktorale në studime letrare. Morën pjesë me kumtesa dhe diskutime doktorantë brenda dhe j…