Objekt studimi, i këtij punimi shkencor është veprimtaria politike-ushtarake e Derallëve – Mehmet Pashë Derallës, në valën e kryengritjes së përgjithshme shqiptare. Në këtë e për një figurë të dalluar, i cili jep një kontribut të dukshëm në fazën e fundit të Lëvizjes Kombëtare Shqiptare, duke qenë e…

Deri në shpalljen e Pavarësisë dhe krijimit të shtetit të parë të pavarur shqiptar madje deri në prag të viteve Njëzet të shekullit të kaluar, Shqipëria nuk kishte asnjë mundësi që të përgatiste ushtarakë brenda vendit dhe arsyet për këtë ishin të shumta. Së pari sepse ajo nuk kishte ushtri dhe, për…

Padyshim që historia e një kombi, është historia e familjeve të mëdha të këtij kombi. Familjet e mëdha shqiptare kanë qenë në çdo kohë barrikadat e para ndaj çdo rrebeshi, të paepura në stoicizmin e tyre, ato kanë pritur e janë përballur me hordhi armiqsh gjithfarësh, duke mbrojtur njëherazi nderin …

Gjilani me rrethinë në Kryengritjen e Përgjithshme Kundërosmane të vitit 1912, përkatësisht bashkëpunimi i krerëve të kësaj treve me Mehmet Pashë Derallën, është trajtuar në kuadër të zhvillimeve kryengritëse e politike në tërë Vilajetin e Kosovës, i cili jo vetëm që ishte qendër e atyre zhvillimeve…

Në këtë punim do të paraqesim një historik të shkurtër për veprimtarinë e Mehmet Pashë Derallës. Kjo figurë e shtetit shqiptar, e cila akoma nuk është vlerësuar aq sa duhet deri në këto momente për gjithë veprimtarinë e tij dhe kontributin që ka dhënë në formimin e shtetit shqiptar dhe mbrojtjen e t…

Studimeve shqiptare, kohë pas kohe, i janë bashkëlidhur vepra dhe punime të cilat hedhin dritë dhe trajtojnë në këndvështrime të ndryshme, rolin dhe kontributin e protagonistëve të ndryshëm në dobi të çështjes kombëtare. Parë në këtë këndvështrim, shumë studiues i janë rikthyer më shumë se njëherë t…

Historiografia jonë duhet të reflektojë edhe më shumë për të ndriçuar tërësisht vlerat e figurave të tilla të shquara, që për arsye ideologjike sistemi monist i braktisi dhe i anatemoi. Kjo ndodhi edhe me figurën e Mehmet Pashë Derallës. Mehmet Pashë Deralla është regjistruar në historiografinë shqi…

Familja e njohur patriotike Deralla, për disa shekuj i takon Tetovës, ndërsa me origjinë rrjedh nga fshati Gradec, një vendbanim ndërmjet Tetovës dhe Gostivarit. Nuk dihet me saktësi koha se kur ka ardhur kjo familje në Tetovë, por konsiderohet se ka ardhur para Hasan Pashë Derallës, për të cilin ka…

Ndër figurat më të shquara politike e ushtarake në trevat verilindore gjatë dhe mbarimit të Luftës së Dytë Botërore, gjithsesi se është Gajur Deralla. Nisur nga fakti se historiografia shqiptare shumë pak, për të mos thënë se aspak nuk ka bërë përpjekje për ta zbardhë veprimtarinë e tij, e pash të a…

Gradeci i Tetovës, në ato lugina të bukura në prehër të malit Sharr, do të zgjohej një mëngjes të largët të pranverës së vitit 1848, me disa të shtëna pushke. Në shtëpinë e Hasan Derallës pat lindur djalë. Asokohe, mjaft djem shqiptarë merrnin udhët e Anadollit, për të mos u kthyer më, por gjithsesi…

Në 104 vjetët e shtetit shqiptar, ngjarja më e rëndësishme politike e shtetërore mbetet Kuvendi i Vlorës (1912), me shpalljen e Pavarësisë dhe krijimin e shtetit. Proklamimi i pavarësisë, por edhe krijimi i qeverisë së parë, parlamentit të parë, sistemit të parë përfaqësues, legjislacionit të parë s…

Premisat e këtij shkrimi mbështeten në rrëfimet e anëtarëve të familjes së njohur patriotike shqiptare nga treva e Tetovës, pinjollëve të familjes Deralla, sidomos gjatë bisedave të zhvilluara me Valdete Derallën, të bijën e Hysen Derallës, të njërit nga bijtë e Mehmet Pashë Derallës, i cili vazhdoi…